Бист шикоят аз шиканҷа дар ниҳодҳои вобастаи Вазорати корҳои дохилӣ ва як шикоят аз зӯроварии раиси ноҳияе дар Тоҷикистон. Эътилофи зидди шиканҷа дар Тоҷикистон мегӯяд, соли 2025 аз сокинон ҳамин миқдор арзу муроҷиат гирифт, вале номи шиканҷагарон, аз ҷумла раис ва аз кадом минтақа будани ӯро нагуфт.
Гузориши муфассали Эътилоф, ки аз чанд созмони иҷтимоӣ иборат аст, рӯзи 22-юми июл нашр шуд. Муаллифон гуфтаанд, "шиканҷа ва муносибати бераҳмона одатан бо ҳадафи гирифтани эътироф, ҷазо додан ё ҳамчун воситаи фишору таҳқири инсон" истифода шудаанд.
Ба гузориши Эътилоф, боздоштшудаҳо асосан аз навъҳои зерини шиканҷа шикоят кардаанд:
Боздоштҳои ғайриқонунӣ ва худсаронаЛатукӯб ва шиканҷа бо нерӯи барқТаҳдиду тарсонидан ва маҷбур кардан ба иқрори гуноҳРадди дастрасии саривақтӣ ба вакилМаҳдуд кардани ҳуқуқ ба ёрии пизишкӣНабудани шароити муносиби нигоҳдорӣ
Мақомоти Тоҷикистон маъмулан ба ин гуна гузоришҳо вокуниш намекунанд, аммо дар гузашта борҳо гуфтаанд, ки на ҳамаи шикоятҳо аз шиканҷа исбот мешаванд.
Дар гузориши нави Эътилофи зидди шиканҷа омадааст, соли 2025 дар Тоҷикистон "баъзе аз пешрафтҳо" дар мубориза бо шиканҷа сабт шуд.
Таъйини санҷиши додситонӣ (прокуратура) барои таҳқиқи шикоят аз шиканҷа аз сӯи додгоҳҳо, рӯёндани ҷуброни зарари маънавӣ ва муҷозоти чанде аз гумонбарон ба шиканҷа аз намунаҳои ин падидаи мусбат будааст.
Манбаъ мегӯяд, барои мисол, Додгоҳи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров соли 2025 ду маъмури милиса – Дилшод Нарзуллозода ва Абдуқодир Каримовро ба шиканҷаи як гумонбар гунаҳкор карда, аввалиро 21 ва дувумиро 19 сол аз озодӣ маҳрум намуд.
Ин ду корманди пулис ба он гунаҳкор шуданд, ки соли 2024 Неъматҷон Ашӯрматовро бо гумони қочоқи маводи мухаддир дастгир карда, дар бинои Шуъбаи корҳои дохилӣ дар Хуҷанд шиканҷа кардаанд. Ду корманди дигари пулис бо иттиҳоми ҳамсон дар ҷустуҷӯ ҳастанд. Назари кормандони пулис ва наздиконашон маълум нест.
Ҳомиёни ҳуқуқи Эътилоф мегӯянд, ҳамзамон дар мубориза бо шиканҷа дар Тоҷикистон монеаҳои ҷиддӣ вуҷуд доранд.
"Надодани нусхаи қарор дар бораи радди оғози парвандаи ҷиноӣ; татбиқи кофтукоби зиёди адвокатҳо дар додгоҳу додситонӣ; даст кашидани аризадиҳандагон аз идомаи шикоят бар асари фишор" аз зумраи ин монеаҳо номбар шудаанд.
ИНЧУНИН, БИХОНЕД:
Оғози мурофиаи 6 милисаи гумонзад дар марги Мақсудҷон СаидовТоҷикистон ба сабаби бадрафторӣ ва шиканҷаи гумонбарон дар боздоштгоҳҳо ҳамеша танқид мешавад. Созмони Милал дар гузашта гуфтааст, дар Тоҷикистон маъмурони интизомӣ барои гирифтани эътирофи гуноҳ, боздоштшудагонро шиканҷа мекунанд ва додгоҳҳо низ ин эътирофро ба инобат мегиранд, ки мухолиф ба қонунҳои худи кишвар ва аҳдномаҳои байнулмилалист. Мақомоти Тоҷикистон онро “худиқрорӣ” меноманд, ҳарчанд марги мармузи баъзе аз боздоштшудаҳо гуфтаҳои мақомотро зери суол мебарад.
Дар гузашта чанд ин ҳолатҳое расонаӣ шуд, ки сокинон баъди боздошт дар шароити мармуз ҷон медиҳанд. Фавти Абдуқаҳҳор Розиқов дар шаҳри Кӯлоб ва Меҳроҷиддин Гадозода дар шаҳри Ваҳдат аз намунаи чунин ҳодисаҳо аст.