Дафтари матбуоти Додгоҳ рӯзи 19-уми август хабар дод, ки Лутфуллои Назирмад, Ҷумъахон Қурбонов, Ёқубҷон Юсуфзода ва Муҳаммад Шарифзода то 22-юми ноябри имсол дар Боздоштгоҳ мемонанд.

Мурофиа паси дарҳои баста гузашт. Тафсилоташ, аз ҷумла мавқеи гумонзадҳо маълум нест.

Аз ин пеш, рӯзи 16-уми август, Додгоҳи ноҳияи Басманний бо дархости Кумитаи тафтишоти Русия муҳлати ҳабси Муҳаммадсобир Файзов, Далерҷон Мирзоев, Муродалӣ Раҷабализода ва Шамсидини Фаридунро ҳам то 22-юми ноябр дароз кард.

Ин афрод аз моҳи марти имсол дар ҳабс ҳастанд.

Ҳамла ба "Крокус Сити Ҳолл" дар наздикии Маскав дар шаби 22-юми марти имсол сурат гирифт. Мақомоти Русия гуфтанд, дар ин ҳодиса 144 нафар ҷон бохта, беш аз 500 кас осеб диданд.

Гурӯҳи тундрави "Давлати исломӣ" ё ДОИШ масъулияти ҳамларо ба дӯш гирифт, вале баъзе аз мансабдорони Русия ангушти иттиҳомро ба тарафи Украина дароз карданд. Киев даст доштанашро дар ҳодиса инкор кард.

Додгоҳи ноҳияи Басманнийи шаҳри Маскав то кунун беш аз даҳ нафар, аз ҷумла шаҳрвандон ва зодагони Тоҷикистонро ба гумони даст доштан дар ҳамла ба “Крокус Сити” ба ҳабс гирифт. Шиканҷаи ошкори боздоштшудаҳо таҳқиқи мунсифонаи қазияро зери суол бурдааст.

Чанд шаҳрванди боздоштшудаи Тоҷикистон ба зидди қарори додгоҳ шикоят карда, худро расман бегуноҳ донистанд. Додгоҳ дархости онҳоро барои бозбинии парванда напазируфт

Муҳоҷирони тоҷик мегӯянд, пас аз ҳамла санҷишу боздошт ва ихроҷ афзуда, муносибати мардуму корфармоён бо онҳо дар Русия тағйир ёфтааст.

Шаҳрвандони боздоштшудаи Тоҷикистон, ки муҳлати ҳабсашон то моҳи ноябр дароз шуд:

МУҲАММАДСОБИР ФАЙЗОВ

Муҳаммадсобир Файзови 19-соларо рӯзи 23-юми марти имсол дар Русия дастгир карда, бо аробаи маъюбӣ ва либоси тиббӣ ба Додгоҳи ноҳияи Басманний оварданд. Пеш аз он дар шуъбаи эҳё буд ва бозпурсияш дар он ҷо гузашт. Ҳангоми амалиёти боздошт як чашмаш осеб дидааст.

Сайрам Файзова, модари Муҳаммадсобир Файзов, моҳи марти имсол ба Радиои Озодӣ гуфт, ҳеч бовараш намеояд, ки фарзандаш ҳамлаи террористӣ анҷом додааст. "Писарам шахси мазҳабӣ набуд, намозро ҳам соз намехонд, қазо мекард," -- нақл карда буд ӯ.

Дар аксу наворҳояш дар шабакаи иҷтимоии "ВКонтакте"-и русӣ Муҳаммадсобир Файзов гоҳе бо риш ва дар бархе маврид бидуни риш ҷавони шод ва коргари хуб тасвир ёфтааст. Аз миёни аксу наворҳои гузоштаи ӯ саҳнаҳое аз кораш бо муштариҳои рус, маҳалли кор, мошинсаворӣ ва наворҳои кӯтоҳ бо мусиқӣ низ дида мешаванд. Баъзе аз расонаҳои Русия нигоштанд, ки ӯ ба варзиш ҳам рағбат дошт ва дар толори варзишии War Pro дар Иваново дар дарсҳои кикбоксинг ширкат кардааст.

ДАЛЕРҶОН МИРЗОЕВ

Далерҷон Мирзоеви 32-сола аз деҳаи Галахонаи ноҳияи Рӯдакӣ рӯзи 23-юми марти имсол дар Брянск боздошт шуд. Дар наворе дар шабакаҳои иҷтимоӣ, ки иддао мешавад лаҳзаи боздошти Мирзоев аст, ӯро аз болои як дарахт ба поин фароварда, сипас ба дастонаш завлона мезананд.

Ба нақли наздиконаш, ӯ шаш моҳ пеш аз ҳодиса ба Русия рафта, дар хонаи амакбачааш дар Новосибирск мезист ва таксӣ меронд. Дар Тоҷикистон низ ба таксиронӣ машғул будааст.

Модараш, Гулракат Мирзоева, гуфта буд, ки бовар надорад, ӯ дар ҳодисаи террористӣ даст дошта бошад.

САИДАКРАМ РАҶАБАЛИЗОДА

Мақомоти Русия Саидакрам Раҷабализодаро рӯзи 23-юми март дастгир карда, дар аввал барои ду моҳ (то 22-юми май) ба ҳабс гирифта буданд. Ҳамсараш Бибисоро Ашӯрова ба Радиои Озодӣ гуфт, ӯ дар аввали моҳи январи имсол барои кор ба Русия рафт, аммо "тақрибан се моҳ на занг зад, на суроғ кард ва на пул фиристод".

Манобеи амниятии Туркия ба нашрияи “Ҳуррият”-и ин кишвар гуфта буданд, ки Саидакрам Раҷабализода 5-уми январи имсол вориди Истанбул шуда, 2-юми март якҷо бо Фаридуни Шамсиддин, гумонбари дигари ҳамла ба "Крокус", ба Русия рафт.

Саидакрам Раҷабализода то замони ба Русия рафтан дар корхонаи мебелсозӣ дар шаҳри Ваҳдат кор мекард. Ҳамсараш мегӯяд, "ӯ кӯшиш дошт як мошини “Опел” харида, дар ҳамин ҷо монад ва ба кораш идома диҳад.”

Ҳамдеҳагон ва ҳам наздиконаш гуфтанд, Раҷабализода намоз мехонд, аммо дар ягон ҷо таълими динӣ нагирифта буд. Бибисоро Ашӯрова мегӯяд, “мактаби миёнаро то синфи 9-ум хондааст. Дигар дар ягонҷо таҳсил накарда набуд. Гоҳ намоз мехонд, гоҳ намехонд.”

ФАРИДУНИ ШАМСИДДИН

Мақомоти Русия мегӯянд, номи Фаридуни Шамсиддини 25-сола дар "рӯйхати террористон ва ифротгароён" дар ин кишвар сабт шудааст. Аз шаҳри Ҳисор аст. Рӯзи 23-юми март дастгир карданд.

Дар навори бозпурсии мақомоти Русия Фаридуни Шамсиддин дар ҳоле ки дастонаш баста ва дар замин ба зону зада буд, гуфт, барои иҷрои ҳамлаи террористӣ аз ёвари як рӯҳонӣ “500 ҳазор рубл” гирифт. Баъзе аз корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ ва коршиносон ба дурустии он шубҳа карданд.

Шабакаҳои русӣ дар Телеграм рӯзи 23-юми март акси шиканҷа шудани ӯро бо барқ нашр карданд. Бахши русии Радиои Озодӣ дар як таҳқиқот бо такя ба саҳифаҳои Фаридуни Шамсиддин дар шабакаҳои маҷозӣ маълум кардааст, ки ӯ чанд аксе аз ҳузураш дар Истанбули Туркия нашр карда ва номашро дар бархе шабакаҳои маҷозӣ Абдулло гузоштааст.

Фаридуни Шамсиддини дар соли 2014, замони таҳсил дар синфи 7-уми як мактаби миёнаи Ҳисор бо гумони озори ҷинсии ноболиғи 6-сола боздошт ва шаш сол зиндонӣ шудааст. Соли 2020 аз зиндон раҳо ва пас аз ду сол оиладор шуд. Ҳоло як тифли даҳмоҳа дорад. То рафтан ба Русия дар шаҳри Ҳисор дар нонвойхонае кор мекардааст.

Хешовандони Фаридуни Шамсиддин дар деҳаи Лойоба мегӯянд, пас аз раҳо шудани аз зиндон дар рафтору кирдори ӯ амалкардҳои ғайриинтизореро мушоҳида накарда буданд.

ЛУТФУЛЛОИ НАЗРИМАД

Мақомоти тафтишотии Русия алайҳи ин шаҳрванди Тоҷикистон бар асоси моддаи "анҷоми амали террористӣ дар ҳайати гурӯҳи созмонёфта, ки боиси марги инсон шудааст" парванда боз кардаанд.

Баъзе аз расонаҳои Русия қаблан навишта буданд, ки ӯ як рӯз баъди ҳамла дар "Крокус Сити Ҳолл"-и Маскав барои дағалӣ бо полис боздошт ва дертар гуё рабт доштанаш ба ҳодиса собит шудааст. Азбаски он замон мурофиа паси дарҳои баста гузашта буд, мавқеи худаш маълум набуд. Дар зодгоҳаш ба дурустии он шубҳа доранд.

Хабарнигорони Радиои Озодӣ барои суҳбат бо наздикони Лутфуллои Назримад ба ноҳияи Панҷ рафтанд, аммо онҳоро наёфтанд. Ҳамсояҳои ин ҷавон гуфтанд, ӯ мактабро бо баҳои аъло хатм кардааст ва ба иттиҳоми эълоншуда нисбат ба ӯ дар Русия бовар надоранд. Вай тобистони соли гузашта Донишгоҳи шаҳри Бохтарро хатм карда, барои ҷустуҷӯйи кор ба Русия рафтааст.

Лутфуллои Назримад фарзанди калонии Назримад Ҳаётов, корманди идоари фарҳанги ноҳияи Панҷи вилояти Хатлон, будааст. Ба гуфтаи наздиконаш, падари хонадон ӯро барои кор ба Русия фиристода буд, то бо мадади писараш соҳиби манзил шаванд.

ҶУМЪАХОН ҚУРБОНОВ

Ҷумъахон Қурбонови 21-сола рӯзи 27-уми апрел бо қарори додгоҳи Басманнии шаҳри Маскав ва ба гумони “маблағгузорӣ барои омодагӣ ба ҳамлаи террористӣ” ба ҳабс гирифта шуд.

Манзили волидони Ҷумъахон Қурбонов дар ҷамоати Хуросони ноҳияи Фархори вилояти Хатлон ҷойгир аст. Модараш омӯзгор аст, падараш деҳқонӣ мекунад. "Бо саводи худаш ба Донишгоҳи омӯзгорӣ дар Душанбе дохил шуда буд. Зӯрамон нарасид, ки пули иҷора ва харҷҳои дигарашро диҳем. Ночор барои пулкоркунӣ ба Русия рафт," – нақл кард Бегиёр Саидов, падари Ҷумъахон, рӯзи 6-уми май ба Радиои Озодӣ.

Ӯ афзуд, Ҷумъахон ҳамроҳи бародараш, Сӯҳроб Қурбонов, дар як макон дар пойтахти Русия зиндагӣ ва дар сохтмон кор мекарданд. Ҳар моҳ барои харҷи оила то 20 ҳазор рубли русӣ ё зиёда аз дусад доллари амрикоӣ мефиристодааст. "Ман ба бегуноҳии фарзандам бовар дорам," -- гуфт Саидов ва афзуд, “ба иттиҳоми эълонкардаи мақомот дар Русия бовар надорем. Пайваста насиҳаташ мекардам, ки танҳо ба роҳи рост рав.”

ЁҚУБҶОН ЮСУФЗОДА

Кумитаи тафтишотии Русия Ёқубҷон Юсуфзодаро ба он муттаҳам кард, ки чанд рӯз пеш аз ҳамла барои таъмини гумонбарон бо ҷой "тавассути корти бонкӣ ба як шарикаш пул фиристодааст".

Муфаттишон гуфтаанд, як қисми пул "баъд аз содир шудани ҷиноят ба ҳисоби яке аз ҳамлаварон гузаронда шуд." Тасдиқи он аз манобеи дигар имконпазир нест. Назари худаш ё наздикону вакили мудофеъ ва ҷузъиёти парванда дастрас нест.

Саҳифаи "Маш" дар Телеграм нигоштааст, ки Ёқубҷон Юсуфзода ҳангоми амалиёти “Нелегал” ва тасодуфан рӯзи 26-уми март дастгир шуда, сипас робитааш бо ҳамлаварон ошкор гаштааст.

Ба иттилои дарёфтии Радиои Озодӣ, Ёқубҷон Юсуфзода 25 сол дорад, оиладор ва соҳиби се фарзанд. Ҳангоми боздошт дар сохтмон кор мекардааст.

МУҲАММАД ШАРИФЗОДА

Додгоҳи ноҳияи Басманнии шаҳри Маскав рӯзи 5-уми апрел дастури ҳабси Муҳаммад Шарифзодаро содир кард. Ӯ ба "амали террористӣ" муттаҳам аст, вале ба сабаби пӯшида будани мурофиа назари ӯ ё вакили мудофеаш дастрас нест.

Додгоҳи вижаи расидагӣ ба ҷиноятҳои ҷангии Косово, Ҳошим Тачи, раисҷумҳури пешини ин кишварро ба иттиҳоми иртикоби ҷиноятҳои ҷангӣ, аз ҷумла, куштор, шиканҷа ва боздошти ғайриқонунӣ, ба 25 сол зиндон маҳкум кард.

Ин додгоҳ, ки қароргоҳаш дар Гаага мебошад, рӯзи 16 сентябр эълон кард, Тачи дар иртибот бо куштори 96 мухолифи сиёсӣ ва афроде, ки ба ҳамкорӣ бо нерӯҳои амниятии Сербистон гумонзад ҳастанд, гунаҳкор шинохта шудааст.

Ҳошим Тачи ҳамаи иттиҳомҳо алайҳи худро рад кардааст.

Ин ҷиноятҳо дар ҷараёни ҷанги солҳои 1997 ва 1999 ва замоне рух дод, ки Тачи аз фармондеҳони баландпояи "Артиши озодибахши Косово" буд. Ин гурӯҳ асосан аз албанитаборон ташкил шуда буд, ки барои ҷудоии Косово аз Сербистон меҷангиданд.

Ҳошим Тачи пас аз ҷанг ба яке аз муҳимтарин чеҳраҳои сиёсии Косово табдил шуд ва дар соли 2008 то 2014 нахуствазир ва аз соли 2016 раисҷумҳури ин кишвар буд.

Аммо дар соли 2020 пас аз боз шудани парванда алайҳаш аз ин мақом истеъфо дод ва пас аз боздошт, ба боздоштгоҳи Додгоҳи вижаи Косово дар Гаага интиқол ёфт.

Додгоҳи вижаи Косово дар соли 2015 барои расидагӣ ба иттиҳомоти марбут ба ҷиноятҳои аъзои пешини Артиши озодибахши Косово ташкил шуд. Ин додгоҳ дар Гаага ҷойгир аст ва бар асоси қонунҳои Косово ва додрасҳо ва кормандони байналмилалӣ, фаъолият мекунад.

Чаҳор рӯз пеш аз содир шудани ҳукми Ҳошим Тачи, даҳҳо нафар дар Приштина, пойтахти Косово дар ҳимоят аз ӯ ва се фармондеҳи дигари Артиши озодибахши Косово тазоҳурот карданд ва хостори озодии онҳо шуданд.

Бисёре аз албанитаборҳои Косово Ҳошим Тачи ва дигар фармондеҳони пешини Артиши озодибахшро аз "чеҳраҳои мубориза барои истиқлоли ин кишвар" медонанд.

Як манбаи дипломатӣ дар ҳукумати Толибон дар Эрон тасдиқ кард, ки дастикам ҳафт зани афғон дар роҳи расидан ба Эрон, бар асари гуруснагӣ ва ташнагӣ ҷон бохтаанд.

Ин манбаъ, ки нахост номаш гирифта шавад, ба бахши афғонистонии Радиои Озодӣ гуфтааст, ки панҷ тан аз ин қурбониён, ба шумули як модар ва чаҳор духтар, сокинони вилояти Бағлон буданд, ки рӯзи 11 сентябр ҷон бохтанд. Ба гуфтаи ин манбаъ, ду зани дигар, ки сокинони вилояти Ҳирот буданд, рӯзи 14 сентябр ба ҳалокат расиданд.

Ин дар ҳоле аст, ки созмони мудофеи ҳуқуқи башар -"Ҳолваш" пеш аз ин аз ҷон бохтани дастикам 17 муҳоҷири афғон, аз ҷумла, занон, мардон ва кӯдакон дар минтақаи "Максӯхта" дар минтақаи марзии тобеи шаҳри Саровон, хабар дода буд.

Созмони "Ҳолваш" рӯзи 13 сентябр дар шабакаи Х навишта буд, ки ин ҳодиса рӯзи 10 сентябр рух дода ва ҷасадҳои қурбониён ба сардхонае дар минтақаи Хош интиқол дода шуданд.

Аммо манбаъи дипломатии Толибон дар Эрон омори эъломшуда аз сӯи созмони "Ҳолваш"-ро рад кард. Мақомҳои эронӣ ва ҳукумати Толибон то кунун ба таври расмӣ дар бораи ин ҳодиса изҳори назар накардаанд.

Минтақаҳои марзии Эрон дар солҳои ахир борҳо шоҳиди ҳодисаҳои ба ин монанд будаанд. Шумори зиёде аз афғонҳо аз ин масирҳо ба таври қочоқӣ нияти ворид шудан ба Эронро мекунанд ва дар пайи ташнагӣ, гум кардани роҳ ё тирандозии нерӯҳои марзӣ, ба ҳалокат мерасанд.

Дар моҳи июли соли ҷорӣ дастикам ҷасадҳои 14 шаҳрванди Афғонистон, ки аз тариқи қочоқӣ ба Эрон мерафтанд ва дар саҳро нопадид шуда буданд, дар дашти Моргу дар вилояти Нимрӯз пайдо шуд.

Бино ба гузоришҳо, дар Туркманистон аз кормандони ниҳодҳои давлатӣ, аз ҷумла муаллимон барои хариди аксҳои нав ва лавҳаҳо бо шеъри президент Сардор Бердимуҳаммадов пул ҷамъ мекунанд.

Дар ин бора Бахши туркмании Радиои Озодӣ бо истинод ба манбаъҳои худ дар вилояти Балкан хабар додаааст. Ба гуфтаи ин манобеъ, пули аксу лавҳаҳоро аз кормандони соҳаҳои алоқа, почта, маорифу тандурустӣ, нафту газ, пулис, осорхонаҳо, китобхонаҳо ва ниҳодҳои коммуналӣ маҷбурӣ ҷамъ мекунанд. Лавҳаҳои бузурги 120 бар 50 сантиметрӣ бояд то ҷашни истиқлоли Туркманистон дар утоқҳои корӣ, синфхонаҳо ва толорҳои идораҳои давлатӣ насб шаванд. Шеър ҳам “Ифтихори туркманҳо” ном дорад.

Яке аз кормандони давлатӣ ба бахши туркмании Радиои Озодӣ гуфт, ки барои акс ва лавҳа 200 манат, яъне тақрибан 50 долларӣ аз ҳар корманд мегиранд, ки пули зиёде аст. Манбаъҳо гуфтаанд, ки акнун мақомот талаб доранд, ки аксҳо на танҳо дар утоқҳои роҳбарон, балки дар ҳамаи утоқҳои корӣ овезон ва ё насб карда шаванд.

Шеъри Сардор Бердимуҳаммадовро рӯзи 6-уми сентябр нашр карданд, ки он рамзҳои миллии Туркманистон, аз ҷумла аспи аҳалтекин, қолиҳои туркманӣ ва сагҳои алабайро ситоиш карда, онҳоро ба ифтихори миллӣ ва анъанаҳои кишвар пайванд дода шудааст. Талошҳои бахши туркмании Радиои Озодӣ барои гирифтани шарҳи мақомот дар Туркманистон, ки яке аз бастатарин кишварҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад, бенатиҷа анҷомид.

Бархе аз омӯзгорон дар Тоҷикистон ҳам дар гузашта шикоят кардаанд, ки мақомот бо баҳонаҳои мухталиф, аз ҷумла барои таҷлили ҷашнҳои расмӣ ва хариди нашрияву китобҳо аз маоши онҳо кам мекунанд, агарчӣ вазорати маориф гуфтааст, ҳеч мактаберо барои обуна шудану пул ҷамъ кардан маҷбур намекунанд.

Бино ба омори Бонки миллӣ, ҳаҷми пардохтҳои ғайринақдӣ дар Тоҷикистон то нимаи имсол ба 41 дар сад расидааст, ки қадами ҷиддӣ дар роҳи гузариш ба иқтисоди рақамӣ маҳсуб меёбад. То чанд соли пеш дар кишвар бисёре аз муомилот нақдӣ сурат мегирифт ва базӯр аз 10 то 15 дар сад мерасид.

Бонки миллӣ дар як иттилоияе дар бораи таърихи низоми бонкдорӣ дар Тоҷикистон навиштааст, ки “Соли ҷориро (соли 2026) метавон марҳилаи нави рушди низоми бонкӣ, рақамисозӣ унвон кард. Ба санаи 30 июни соли 2026 дар кишвар 10 561 терминали электронӣ барои пардохтҳои ғайринақдӣ насб гардида, шумораи кортҳои пардохтӣ ба 12,4 миллион адад ва ҳамёнҳои электронӣ ба 19,8 миллион адад расидааст. Дар нимсолаи якуми соли ҷорӣ ҳиссаи пардохтҳои ғайринақдии молу хизматрасонӣ 41 фоизро ташкил медиҳад.” Ба қавли Бонки миллӣ, омори мазкур далели он аст, ки пардохти рақамӣ дигар танҳо як воситаи алтернативии муомилот, “балки тадриҷан ба қисми муҳимми фаъолияти иқтисодии кишвар табдил меёбад.”

Айни замон аудити Бонки миллии Тоҷикистон дар соли 2025 нишон медиҳад, ки ҳаҷми пули пули нақди вориди муомила дар кишвар 7.4 миллиард сомонӣ афзуда, аз 38.8 миллиард сомонии соли 2024 ба 46.2 миллиард сомонӣ дар соли 2025 расидааст. Сабаби афзоиши пули нақд дар муомилот маълум нест, ки рушди иқтисодӣ аст, ё интиқоли пули бештари муҳоҷирон аз хориҷ ва ё талаботи бештар ба пули нақд дар бозори кишвар.

Аз тарафи дигар шикояти муштариён аз кори бонкҳои Тоҷикистон ҳам кам нест, ки мегӯянд, зимни муомилот ё пулашон гум мешавад. Моҳи март ва июли ҳамин сол номи “Душанбе сити”, яке аз бонкҳои сермуштарии кишвар, сари забонҳо шуд, чун мардуми зиёде шикоят мекарданд, ки муддати як ҳафта наметавонистанд ба ҷое пул фиристанд ё баръакс пулашон бигиранд.

Иддае ҳам мегуфтанд, ки як дафъа аз ҳисобашон 100 сомонӣ пардохтанд, вале бонк онро се бор ҳисоб кардаву сесад сомонияшонро гирифтааст. Баъдан раиси Бонки Миллии Тоҷикистон вазъро шарҳ дод ва гуфт, аз 890 арзу муроҷиате, ки дар бораи кори бонкҳо ба онҳо расидааст, 30 дарсадаш дар бораи кори "Душанбе Сити" будааст.

Яке аз мушкилоти аслӣ дар Тоҷикистонро, ки монеи пардохтҳои ғайринақдӣ мешаванд ба гуфтаи мутахассисон, дастрасӣ надоштани мардум ба интернети баландсуръат дар деҳоту минтақаҳои дурдаст ва ба зербунёдҳои бонкӣ мебошад.

Иттиҳоди Аврупо қарор аст рӯзи 17 сентябр тарҳи қонуни наверо барои муҳофизат аз кӯдакон дар баробари осебҳои шабакаҳои иҷтимоӣ ироа кунад. Тарҳе, ки мумкин аст дастрасии афроди зери 13 ё 15-сола ба ин шабакаҳоро манъ кунад.

Ба гузориши хабаргузории "Франс-пресс", Урсула фон дер Ляйен , раиси Комиссияи Аврупо, як рӯз пеш аз ироаи тарҳ, маҳдудияти синнии пешниҳодиро дар Порлумони Аврупо эълон хоҳад кард.

Ин тарҳ бо унвони "Қонуни кӯдакони Иттиҳоди Аврупо" ҳамчунин ширкатҳоро вазифадор мекунад, маҳсулоти худро ба шевае тарҳрезӣ кунанд, ки шахсро вобаста накунад ва имкони истифодаи аз ҳад зиёд аз онҳоро аз байн барад.

Ҳамзамон, ҳукумати Фаронса рӯзи 14 сентябр нусхаи ислоҳшудаи тарҳи манъи истифодаи афроди зери 15-сола аз шабакаҳои иҷтимоиро барои баррасӣ ба Комиссияи Аврупо ироа кард.

Шӯрои Қонуни асосии Фаронса нусхаи қаблии ин қонунро дар миёнаҳои моҳи август бинобар маҳдуд кардани ғайризарурии озодии баён, бекор карда буд.

Нигарониҳо дар бораи таъсири шабакаҳои иҷтимоӣ бар саломати равонӣ ва ҷинсии кӯдакон дар кишварҳои мухталиф афзоиш ёфтааст. Австралия нахустин кишваре буд, ки истифодаи афроди зери 16-сол аз ин шабакаҳоро манъ кард.

Раисҷумҳури Амрико рӯзи 14 сентябр бо нашри паёме дар шабакаи иҷтимоии худ, Truth Social, гуфт, ки Украина ва Русия мувофиқат кардаанд, ки ба иншооти энержии худ ҳамла накунанд.

Донанд Трамп ҳамчунин афзоиши қимати газ ва нафт дар ҷаҳонро ба ҷанги Украина ва Русия рабт дод ва навишт, ки ин мавзӯъ пайванде ба ҷанги Эрон надорад.

Мақомҳои Русия ва Украина ҳанӯз вокунише ба ин эъломи Доналд Трамп нишон надодаанд.

Раисҷумҳури Амрико чанд рӯз пеш аз Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина хоста буд, то аз ҳадаф қарор додани иншооти энержии Русия худдорӣ кунад.

Дар пайи нашри паёми Доналд Трамп, қимати ҷаҳонии нафт андаке коҳиш ёфт ва нархи ҳар бушка нафти "брент" то ҳудуди 107 доллар коҳиш ёфт.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон рӯзи 15 сентябр бо сафари расмӣ ва ҷиҳати иштирок дар нахустин Ҳамоиши "Осиёи Миёна-Ҷумҳурии Корея", ба Сеул сафар кард. Ин ҳамоиш рӯзи 16 сентябр дар пойтахти Кореяи Ҷанубӣ баргузор мешавад.

Дафтари матбуоти президенти Тоҷикистон хабар дод, ки дар ин сафар Эмомалӣ Раҳмонро раҳбари Дастгоҳи иҷроияи президент, вазирони корҳои хориҷӣ, рушди иқтисод ва савдо, маориф ва илм, энержӣ ва захираҳои об, ёвари президент дар умури робитаҳои хориҷӣ, раиси Бонки миллӣ, директори Оҷонси содирот, раҳбарони Хадамоти гумрук ва назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкорӣ, ҳамроҳӣ мекунанд.

Ба иттилои мақомоти Кореяи Ҷанубӣ, ин аввалин нишасти раҳбарони минтақа ва Сеул мешавад. Муколама миёни ду тараф аз соли 2007 дар қолаби Форуми ҳамкориҳои Кореяи Ҷанубӣ ва Осиёи Марказӣ дар сатҳи вазирон ҷараён дошт ва акнун ин раванд ба сатҳи раҳбарони кишварҳо бардошта мешавад.

Дар назар аст, ки дар анҷоми нишаст, "Эъломияи Сеул" қабул шавад, ки чаҳорчӯби ҳамкориҳои дарозмуддатро муайян мекунад. Рӯзи 11 сентябр зимни мулоқот бо мушовиронаш Ли Ҷэ Мён, раисҷумҳури Кореяи Ҷанубӣ ба имкониятҳои густурдаи панҷ кишвари минтақа таъкид кардааст. Ӯ гуфтааст: "Осиёи Марказӣ дорои захираҳои фаровони энержӣ ва маъданҳои нодир ва имконоти бузург аст".

Ба навиштаи расонаҳои Кореяи Ҷанубӣ, Ли Ҷэ Мён рӯзи душанбе бо раисиҷумҳури Узбекистон мулоқот кард ва имрӯз бо раҳбарони Туркманистон ва Қазоқистон мулоқот мекунад. Рӯзи чоршанбе, пеш аз оғози нишасти шашҷониба дар нимаи дувуми рӯз, суҳбати ӯ бо раисиҷумҳури Тоҷикистон ва раисиҷумҳури Қирғизистон дар назар аст. Ба гуфтаи ҳукумати Кореяи Ҷанубӣ, раҳбарони Узбекистон, Туркманистон ва Қазоқистон бо сафари давлатӣ ва президентони Тоҷикистон ва Қирғизистон бо сафари расмӣ ба Сеул сафар мекунанд.

Пас аз хатми нишаст дар рӯзи чоршанбе, шаш раҳбар дар нишасти тиҷоратии Кореяи Ҷанубӣ ва Осиёи Марказӣ бо ҳузури 500 намояндаи ҳукуматӣ ва ширкатҳои хусусӣ ҳузур хоҳанд дошт. Тоҷикистон яке аз муштариёни таҷҳизоти электронӣ, ба мисли яхдону телевизион ва телефонҳои Самсунги Кореяи Ҷанубӣ аст, вале ба Корея асосан ашёи хом ва маҳсулоти нимтайёр содир мекунад.

Чанде пеш мақомоти расмӣ гуфтанд, ки Кореяи Ҷанубӣ барои омӯзиш ва таҳияи тарҳи нахустин метро дар шаҳри Душанбе 200 000 доллар ихтисос додааст. Дар Душанбе ҳамчунин Марказҳои омӯзиши забони кореягӣ амал мекунанд ва барои донишҷӯёни тоҷик бурсияҳои ройгони таҳсил дар Корея дастрасанд. Байни ду тараф ҳамчунин дар мавриди муҳоҷирати кории тоҷикон ба Кореяи Ҷанубӣ мувофиқа ҳосил шудааст.

Дар шаҳри Каунаси Литва, амалкарди гурӯҳе аз мотосиклсаворон, ки ҳангоми намозгузории гурӯҳи зиёде аз мусулмонон дар масҷиди шаҳр сари буридаи хукеро бардошта намоиш медоданд, ҷанҷол барангехт.

Чанд муҳоҷири тоҷик рӯзи 14-уми сентябр ба Радиои Озодӣ гуфтанд, ҳангоми намози ҷумъа дар рӯзи 11-уми сентябр дар масҷиди шаҳри Каунас гурӯҳи мотосиклсаворон бо сари хунини хунини хук дар даст талош карданд, ба ҷараёни ибодат халал расонанд.

Дар бораи ин ҳодиса расонаҳои Латвия, аз ҷумла "Европейская правда" ҳам гузориш дода, навиштааст, мақомоти интизомӣ ин қазияро таҳқиқ мекунанл. Яке аз муҳоҷирони тоҷик ба Радиои Озодӣ гуфт, ки «бори аввал шоҳиди чунин рафтори гурӯҳи бегонае» мешавад ва афзуд, «шояд мақсади онҳо тарсонидани мардум» бошад.

Мусоҳиби Радиои Озодӣ, ки нахост номаш нашр шавад, гуфт, солиёни зиёд аст, ки барои ибодат ба масҷиди Каунас меравад ва ҳеч гоҳ шоҳиди таҳқир, ё поймолшавии ҳуқуқи мусалмонон нашуда буд. "Европейская правда" навиштааст, «рафтори авбошонаи байкер ё гурӯҳи мотосиклсаворон дар назди масҷид вақти намозхонии мусалмонон», ки мусиқии баландеро гузоштаву «Литва»- шиор медоданд, таҳқиқ мешавад.

Ба навиштаи рӯзнома, «азбаски дар назди масҷид маъмурони полис қарор доштанд, аз ин беш тартибот вайрон нашудааст”.

Ҳусиҳои мавриди ҳимояти Эрон рӯзи 13 сентябр эълон карданд, ки бо мушак ва паҳпод як пойгоҳи низомӣ дар ҷануби Арабистони Саудиро ҳадаф қарор доданд. Ҳамзамон даргирии онҳо бо нерӯҳои давлатии Яман боиси оворагии шумори бештаре аз ғайринизомиён шудааст.

Яҳё Сареъ, сухангӯи артиши ҳусиҳо гуфт, ки дар ин ҳамла анборҳои аслиҳа ва марказҳои фармондеҳии пойгоҳи "Шарура" ҳадаф қарор гирифтанд, аммо замони дақиқи амалиёт ва мизони хисороти эҳтимолиро эълон накард.

Нерӯҳои ҳукуматии Яман низ рӯзи якшанбе мавзеъҳои ҳусиҳоро бо се ҳамлаи ҳавоӣ дар вилояти Таъаз, ҳадаф қарор додаанд. Ҳусиҳо мегӯянд, ҷангандаҳои Арабистони Саудӣ тайи 48 соат 129 ҳамла ба минтақаҳои зери назорати онҳо анҷом додаанд.

Даргириҳо пас аз ҳамлаҳои як ҳафтаи ахири ҳусиҳо ва тасарруфи бахшҳои боқимондаи соҳили Баҳри Сурх ва чанд ҷазираи стратегӣ шиддат гирифтааст. Ин гурӯҳ акнун иддао дорад, ки назорати комил бар соҳилҳои Яман ва тангаи Бобулмандабро дар даст дорад.

Созмони байнулмилалии муҳоҷират мегӯяд, аз моҳи июл то кунун дар Яман 76 ҳазор нафар бар асари даргириҳо овора шудаанд ва ҳудуди 1400 нафар низ ба Ҷибути гурехтаанд. Ба гуфтаи манбаъҳои ду тараф, дар даргириҳои ахири Яман беш аз 500 нафар ҷон бохтаанд.

Доро Наҷот, Шоири халқии Тоҷикистон дар сини 80-солагӣ даргузашт. Дар ин бора ҳафтаномаи "Адабиёт ва санъат", хабар дод.

Ба гуфтаи наздиконаш, ӯ аз чанд сол ба ин тараф аз беморӣ ранҷ мебурд. Қарор аст, ки маросими ҷанозаи Доро Наҷот имрӯз, душанбеи 14 август, пас аз намози пешин дар Масҷиди калони Душанбе баргузор шавад.

Вазорати фарҳанги Тоҷикистон бо ибрози тасаллият, аз Доро Наҷот адиби соҳибистеъдод ва фарҳангнигори шинохта ном бурд, ки "бо қалами пурқудрат, андешаи баланд ва забони шоиронаи худ дар адабиёти муосири тоҷик мақоми хосса дошт".

Доро Наҷот аз соли 1987 узви Иттифоқи Нависандагони Тоҷикистон буд. Ӯ соли 2012 барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ шуд ва соли 2016 унвони Шоири халқии Тоҷикистонро гирифт.

Ӯ муаллифи маҷмуаҳои шеърии "Соҳиби кӯҳсор", "Шабнам", "Дарав", "Хирмани Маҳтоб", "Тулӯъе дар ғуруб" ва "Меоям аз шигифт" мебошад.

Доро Наҷот ашъори шуморе аз шоирону нависандагони хориҷиро ба тоҷикӣ тарҷума кардааст.

Ҳукумати Кореяи Ҷанубӣ рӯзи 11-уми сентябр хабар дод, ки аввалин нишасти раҳбарони ин кишвар ва Осиёи Марказӣ ҳафтаи оянда ва рӯзи 16-уми сентябр дар шаҳри Сеул баргузор мегардад.

Расонаҳои ин кишвар хабар додаанд, ки раисиҷумҳур Ли Ҷэ Мён пеш аз оғози ин нишасти шашҷониба, силсилаи мулоқотҳои дуҷонибаро бо раҳбарони Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Туркманистон ва Ӯзбекистон анҷом хоҳад дод.

Ба иттилои дафтари матбуоти раисиҷумҳури Кореяи Ҷанубӣ, ин аввалин нишасти раҳбарони минтақа ва Сеул мешавад. Муколама миёни ду тараф аз соли 2007 дар қолаби Форуми ҳамкориҳои Кореяи Ҷанубӣ ва Осиёи Марказӣ дар сатҳи вазирон ҷараён дошт ва акнун ин раванд ба сатҳи раҳбарони кишварҳо бардошта мешавад.

Дар назар аст, ки дар анҷоми нишаст, «Эъломияи Сеул» қабул шавад, ки чаҳорчӯби ҳамкориҳои дарозмуддатро муайян мекунад. Рӯзи ҷумъа зимни мулоқот бо мушовиронаш Ли Ҷэ Мён ба имкониятҳои густурдаи панҷ кишвари минтақа таъкид кардааст. Ӯ гуфтааст: «Осиёи Марказӣ дорои захираҳои фаровони энержӣ ва маъданҳои нодир ва имконоти бузург аст.»

Ба навиштаи расонаҳои Кореяи Ҷанубӣ, пеш аз оғози нишасти асосӣ, Ли Ҷэ Мён рӯзи душанбе бо раисиҷумҳури Ӯзбекистон ва рӯзи сешанбе бо раҳбарони Туркманистон ва Қазоқистон мулоқот мекунад. Рӯзи чоршанбе, пеш аз оғози нишасти шашҷониба дар нимаи дувуми рӯз, суҳбати ӯ бо раисиҷумҳури Тоҷикистон ва раисиҷумҳури Қирғизистон дар назар аст. Ба гуфтаи ҳукумати Кореяи Ҷанубӣ, раҳбарони Тоҷикистону Узбекистон, Туркманистон ва Қазоқистон бо сафари давлатӣ ва президентони Тоҷикистон ва Қирғизистон бо сафари расмӣ ба Сеул меоянд.

Пас аз хатми нишаст дар рӯзи чоршанбе, шаш раҳбар дар нишасти тиҷоратии Кореяи Ҷанубӣ ва Осиёи Марказӣ бо ҳузури 500 намояндаи ҳукуматӣ ва ширкатҳои хусусӣ ҳузур хоҳанд дошт. Тоҷикистон яке аз муштариёни таҷҳизоти электронӣ, ба мисли яхдону телевизион ва телефонҳои Самсунги Кореяи Ҷанубӣ аст, вале ба Корея асосан ашёи хом ва маҳсулоти нимтайёр содир мекунад.

Чанде пеш мақомоти расмӣ гуфтанд, ки Кореяи Ҷанубӣ барои омӯзиш ва таҳияи тарҳи нахустин метро дар шаҳри Душанбе 200 000 доллар ихтисос додааст. Дар Душанбе ҳамчунин Марказҳои омӯзиши забони кореягӣ амал мекунанд ва барои донишҷӯёни тоҷик бурсияҳои ройгони таҳсил дар Корея дастрасанд. Байни ду тараф ҳамчунин дар мавриди муҳоҷирати кории тоҷикон ба Кореяи Ҷанубӣ мувофиқа ҳосил шудааст.

Вазорати умури дохилии Русия гуфтааст, ки дар ҳар рӯзи ним соли гузашта аз қаламрави ин кишвар тақрибан 400 хориҷӣ ва ё муҳоҷирони кориро берун кардаанд, ки бидуни шак дар байни онҳо муҳоҷирони тоҷик низ ҳастанд.

Ирина Волк, сухангӯи ин вазорат дар канали худ дар Телеграм навиштааст, ки дар нимаи аввали соли 2026 аз қаламрави Русия “72.6 ҳазор шаҳрванди хориҷиро берун ва ё ихроҷ кардаанд ва ҳам ба мақомоти амниятӣ дастур додаанд, ки 7 ҳазору 700 нафарро ба қаламрави Русия роҳ надиҳанд.” Ба ибораи дигар, рӯзона аз Русия 400 муҳоҷир ва ё хориҷиро рондаанд.

Мақомоти худи Тоҷикистон гуфтаанд, ки танҳо дар соли 2025 аз аламрави Русия 36 ҳазор муҳоҷири тоҷикро берун кардаанд.

Ҳар сол даҳҳо ҳазор сокини Тоҷикистон дар ҷустуҷӯйи кору маоши муносиб ба хориҷа мераванд. Бино ба гуфтаи созмонҳои байналмилалии молӣ ба мисли Бонки Ҷаҳонӣ иқтисоди кишвар сахт пойбанди пули муҳоҷирони корӣ аст ва агарчӣ аз ин ҳисоб пешрафти зиёде кардаст, вале барои дарозмуддат ин тамоюли хубе нест.

Баъди ҳамла ба толори "Крокус" дар соли 2024, ки Русия шаҳрвандони Тоҷикистонро дар он гунаҳкор донист, мақомоти Русия назорат аз болои муҳоҷиронро сахтар карданд. Давоми ду соли ахир мақомоти Русия барои муҳоҷирон ва хонаводаҳои онҳо маҳдудиятҳои зиёде ҷорӣ ва зиндагии онҳоро сахт карданд.

Ҳукумати Яман, ки аз сӯи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба расмият шинохта шудааст ва қароргоҳаш дар шаҳри Адан мебошад, гузориш дод, ки Ҳусиҳо (гурӯҳи "Ансоруллоҳ"), ки аз сӯи Эрон ҳимоят мешаванд, пас аз тасарруфи бандари Ал-Махо, ба тарафи ҷазираҳои Ҳаниш дар Баҳри Сурх пешравӣ кардаанд.

Чаҳор манбаи низомии ҳукумати Яман дар гуфтугӯ бо хабаргузории "Рейтерз" тасдиқ карданд, ки ҳусиҳо назорати шаҳри таърихии Ал-Махоро ба даст гирифтанд.

Ал-Махо дар ҳудуди 75-километрии шимоли тангаи Бобулмандаб қарор дорад ва ин пешравӣ метавонад нуфузи ин гурӯҳ бар ин тангаро, ки яке аз муҳимтарин масирҳои киштиронии ҷаҳон аст, афзоиш диҳад.

Ҳусиҳо бо оғози ҳамла ба ҷазираҳои Ҳаниш, нерӯҳои давлатӣ ва муттаҳидонашонро ба тарафи ҷануб ва ба сӯи шаҳри Зу Боб ақиб ронданд. Шаҳри Зу Боб дар ҳамсоягии тангаи Бобулмандаб ва дар муқобили ҷазираи Парем воқеъ шудааст.

Ин ҳамла бахше аз талошҳои ин гурӯҳ барои ба даст гирифтани назорати тамоми навори соҳили ғарбии Яман мебошад. Дар рӯзҳои ахир, даргириҳо миёни ҳусиҳо ва нерӯҳои вафодор ба ҳукумати Яман, ки мавриди ҳимояти Арабистони Саудӣ мебошад, авҷ гирифтааст. Садҳо нафар дар ин даргириҳо ба ҳалокат расиданд ва ҳазорон нафар хонаву дари худро тарк карданд.

Тангаи Бобулмандаб Баҳри Сурхро бо Халиҷи Адан пайваст мекунад ва як масири муҳим барои тиҷорати баҳрии ҷаҳонӣ ба шумор меравад. Ин танга маҷрое барои интиқоли нафт ва маҳсулоти нафтӣ аз кишварҳои ҳавзаи Халиҷи Форс ба Аврупо, Осиё ва дигар минтақаҳои ҷаҳон аст.

Аҳамияти ин оброҳа дар пайи пеш омадани мушкил дар киштиронӣ дар тангаи Ҳурмуз афзоиш ёфтааст. Арабистони Саудӣ дар ҳоли тағйири масири интиқоли рӯзонаи миллионҳо бушка нафт аз тариқи бандари Янбуъ дар Баҳри Сурх аст.

Ин дар ҳоле аст, ки ҳусиҳо аз муҳосираи баҳрӣ алайҳи Арабистони Саудӣ хабар доданд. Пешравии ин гурӯҳ ба тарафи Бобулмандаб таҳдиди бештар барои содироти нафти Арабистони Саудӣ эҷод кардааст.

Дар ҳоле, ки ин даргириҳо боло гирифтааст, хабаргузории "Рейтерз" гузориш додааст, ки Покистон ҳушдори Арабистони Саудиро ба Эрон интиқол дода ва аз Теҳрон хостааст, пеши роҳи ҳусиҳоро бигирад. Як мақоми баландпояи эронӣ ба ин хабаргузорӣ гуфтааст, посухи Эрон ин будааст, ки "Теҳрон контроле бар ҳусиҳо надорад".

Бо ин ҳол, ду манбаи эронӣ ба ин хабаргузорӣ гуфтаанд, Теҳрон ҳафтаи гузашта ҳусиҳоро ба анҷоми ҳамлаҳо алайҳи Арабистони Саудӣ ташвиқ карда ва ваъдаи кӯмаки молӣ ва аслиҳаи бештаре ба ин гурӯҳ додааст. Ба гуфтаи ин манбаъҳо, чанд фармондеҳи Сипоҳи посдорон низ барои кӯмак ба ҳамоҳангии ҳамлаҳо ба Яман сафар кардаанд.

Ин иддаоҳо ба таври мустақил тасдиқ нашуда ва Эрон борҳо ҳусиҳоро гурӯҳи мустақил муаррифӣ кардааст. Исмоли Бақоӣ, сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон, рӯзи 10 сентябр низ гуфт, ҳусиҳо "на аз касе дастур мепазиранд ва на намояндаи дигарон" ҳастанд.

Ҳусиҳо дар соли 2014 шаҳри Санъо, пойтахти Яманро тасарруф карданд. Дар соли 2015 Арабистони Саудӣ дар ҳимоят аз ҳукумати барасмиятшинохташуда дар сатҳи байналмилалӣ, раҳбарии як эътилофи низомиро бар ӯҳда гирифт. Оташбасе, ки дар соли 2022 бо миёнҷигарии СММ барқарор шуд, даргириҳоро ба таври чашмрас коҳиш дод, аммо боиси як тавофуқи сиёсӣ нашуд.

Созмони Афви Байналмилал ё Amnesty International эълон кард, Русия барои ҷалби шаҳрвандони хориҷӣ ба ҷанги Украина, дар мавридҳое аз фиреб, зӯр ва ваъдаҳои дурӯғин истифода карда ва ин раванд дар бисёре аз ҳолатҳои "намунаи қочоқи инсон" аст.

Ин созмони мудофеи ҳуқуқи башар дар гузорише, ки рӯзи 10 сентябр нашр шуд, эълон кард, бо беш аз 12 шаҳрванди хориҷӣ аз кишварҳои гуногун, аз ҷумла, Колумбия, Куба, Миср, Сомали, Африқои Ҷанубӣ, ки дар ду урдугоҳи асирони ҷангӣ дар Украина нигаҳдорӣ мешуданд, мусоҳиба кардааст.

Ба гуфтаи созмони Афви Байналмилал, танҳо се нафар аз мусоҳибашудагон ҳангоми имзои қарордод медонистанд, ки қарор аст барои ҷангидан дар Украина фиристода шаванд.

Бархеи дигар гуфтаанд, бо ваъдаи маоши баланд, подош ва ҳатто имкони дарёфти шаҳрвандии Русия ҷалб шудаанд, аммо ин ваъдаҳо ба таври комил амалӣ нашудааст.

Асирони ҷангӣ аз Бразилия ва Шриланка низ гуфтаанд, пас аз имзои қарордод, гузарномаҳо ва телефонҳои ҳамроҳашон гирифта шуд ва қарордодҳо фақат ба забони русӣ будааст. Онҳо ҳамчунин гуфтаанд, пеш аз фиристодан ба ҷабҳаҳои ҷанг, танҳо ду ҳафта омӯзиши низомӣ дидаанд.

Агнес Калламард, дабири кулли созмони Афви Байналмилал гуфт, мизони "истисмор ва иҷбор" дар ин мавридҳо боис шудааст, ин созмон натиҷа бигирад, ки бисёре аз онҳо бар асоси санадҳои ин созмон, намуна ва гувоҳи қочоқи инсон аст.

Афви Байналмилал гуфтааст. бинобар мамнуъ шудани фаъолиятҳои ин созмони мудофеи ҳуқуқи башар дар Русия аз моҳи майи соли 2025, имкони анҷоми таҳқиқ дар дохили ин кишварро надоштааст.

Додгоҳи шаҳри Бишкек ҳукми чанде аз мансабдорони собиқи Қирғизистон аз ҷумла ҳукми зиндони шартии Қамчибек Тошиев, раиси собиқи Кумитаи амнияти миллии ин кишварро сабуктар кардааст. Номи Қамчибек Тошиев барои тоҷикон ҳам бисёр ошност, зеро ӯро яке аз сабабгори асосии муноқишаи хунин байни Тоҷикистону Қирғизистон бар сари марз медонанд.

Дар мурофиаи паси дарҳои баста дар рӯзи 10-уми сентябр додгоҳи шаҳрӣ ҳукми тамоми 8 муттаҳамон ба “омодагӣ барои ғасби ҳукумат”- ро тағйир дода ва онҳоро ба ду солии зиндони шартӣ маҳкум кардааст.

Дар ин парванда бар иловаи Қамчибек Тошиев, номи Қурмонбек Зулушев, додситони собиқи кулл, Нурланбек Турғунбекулу, раиси собиқи порлумон, Курсан Асанов, муовини собиқи вазири корҳои дохилӣ, Олӣ Қарашев муовини собиқи нахуствазир ва номи сиёсатмадорони дигар Эмилбек Узакбоев, Бекболот Талгарбеков ва Қурмонбек Диканбоев низ ҳаст.

Ду моҳ пештар аз ин дар рӯзи 2-уми июл додгоҳи ноҳияи Якуми майи шаҳри Бишкек 8 мансабдори собиқро ба се соли зиндони шартӣ маҳкум карда буд. Қисме аз муттаҳамонро, ки ба сӯистифода аз мақом муттаҳам мешуданд, бегуноҳ эълон карданд.

Додгоҳи шаҳри Бишкек иттиҳоми “омодагӣ ба ғасби ҳукумат аз роҳи зӯр”-ро беасос дониста, онҳоро ба “монеъ шудан истифода аз ҳаққи раъйдиҳӣ” гунаҳкор донистааст. Дар бораи тағйири ҳукм вакилони дифои муттаҳамон ба ҷиноят хабар доданд.

Ҷомарт Ашӯрбоев, вакили дифои Қурмонқул Зулушев, ба бахши қирғизии Радиои Озодӣ гуфт, аз ин ҳукм ба Додгоҳи олии Қирғизистон шикоят мебаранд. Додситонии кулл рӯзи 3-уми август аз додгоҳ тақозо кардааст, ки ҳукми муттаҳамон ба ҷиноятро сахттар ва онҳоро то 9 солӣ аз озодӣ маҳрум кунад.

Вакилони дифоъ исрор меварзанд, ки зерҳимояҳои онҳо ҳеч гуноҳе накардаанд ва ҳукмҳо беэътибор карда шаванд. Ҳамаи ин афрод баъди он ба ҷавобгарӣ кашида шуданд, ки бо имзои як муроҷиатнома ба раиси ҷумҳур Содир Ҷабборов, хостанд интихоботи зудрас баргузор кунад. Баъди ин теъдоде аз онҳое, ки зери муроҷиатнома имзо гузошта буданд, ба омодагӣ барои ғасби ҳукумат муттаҳам ва ба ҷавобгарии ҷиноӣ кашида шуданд.