Тибқи гузориши ин созмон, дар ҳашт кишвар - Бирма, Куба, Либия, Кореяи Шимолӣ, Сомалӣ, Судон, Туркманистон ва Узбакистон озодиҳои сиёсӣ ва шаҳрвандӣ дар сатҳи поинтарин қарор доранд. Дар ин кишварҳо аҳзоби мухолиф ва созмонҳову расонаҳои хабарии мустақил мамнӯъ ва ё саркӯб шудаанд, мардум ҳамарӯза хатари муҷозот барои ибрози андешаи ғайрро эҳсос мекунанд. Ба рӯйхати 17 кишвари мустабиди олам Фридом Ҳауз ҳамчунин Белорус, Чин, Кот д Ивуар, Гвинея, Эритрея, Лаос, Арабистони Саудӣ, Сурия ва Зимбабверо шомил кардааст. Мақомоти ин кишварҳо низ озодиҳои сиёсиро поймол мекунанд, ба ташкили созмонҳои мустақил иҷоза намедиҳанд, рӯзномаҳои мустақилро таҳти тафтиш қарор додаанд ва мунаққидони ҳукуматро муҷозот мекунанд.

Фридом Ҳауз дар робита ба вазъи ҳуқуқи башар дар Узбакистон навиштааст, ки баъд аз ошӯб дар шаҳри Андиҷон дар соли 2005, ҳукумати Ислом Каримов ба зиндон афкандани дигарандешон ва фишор болои расонаҳои мустақилро ташдид бахшид, созмонҳое, ки бо сармояи кишварҳои хориҷӣ фаъолият мекарданд, баста ва ё аз кишвар ронда шуданд. Фридом Ҳауз бори дигар аз ҳаводиси Андиҷон ёд овардааст, ки моҳи майи соли 2005 ба саҳнаи муқовимати неруҳои мусаллаҳ ва мардуми аз ситами ҳукумату фақру нодорӣ ба дод омада табдил шуд. Ҳудуди се ҳазор сокини Андиҷон, аз ҷумла, занону кудакон бо шиорҳои зиддиҳукуматӣ дар маркази шаҳр ҷамъ омаданд. Ҳукуматдорон ба хотири пароканда кардани тазоҳурот ва аз эътирозгарон холӣ кардани як бинои қаблан тасарруфшуда аз истифодаи неру кор гирифтанд.

Фридом Ҳауз бо такя ба иттилоъи шоҳидони ҳодиса навиштааст, ки сарбозон сӯи мардум оташ кушоданд, ҳатто сӯи онҳое, ки аз майдон фирор мекарданд ва ё ҷароҳат бардошта буданд. Ба иттилоъи расмии Тошканд, дар ин ҳодиса 187 нафар ба ҳалокат расиданд ва аммо манбаъҳои ғайрирасмӣ теъдоди кушташудагон дар ошуби Андиҷонро қариб 800 нафар ҳисоб кардаанд.

Олег Панфилов, раиси Маркази журналистикаи экстрималии Русия ва коршиноси масоили минтақа дар ташреҳи гузориши Фридом Ҳауз ба мо гуфт:

«Кишварҳое, ки он ҷо режимҳои худкома на фақат расонаҳои хабарӣ, балки ҳама талошҳои ташкили ҷомеъаи шаҳрвандиро таҳти назорат мегиранд, ҳамеша аз он доду фиғон мекунанд, ки созмонҳои байнулмилалӣ аз помолкунии ҳуқуқи башар дар ин кишварҳо ҳарф мезананд. Ва аммо худи онҳо барои ислоҳи вазъ иқдоме намекунанд ва чизеро тағйир намедиҳанд, аз ҷумла, баъд аз сари қудрат омадани раисиҷумҳури нави Туркманистон чизе тағйир наёфт, дар Узбакистон бошад, баъд аз ҳаводиси Андиҷон саркӯбкунӣ афзоиш ёфт ва на фақат ҳомиёни ҳуқуқи башар, на фақат хабарнигорон, балки ҳамкори мо Умеда Ниёзоваро низ ба зиндон афканданд.»

Аз нигоҳи Фридом Ҳауз, дар Туркманистон вазъи озодиҳои сиёсиву шаҳрвандӣ баъди сари қудрат омадани раисиҷумҳури нав Қурбонгулӣ Бердимуҳаммадов низ тағйир нахӯрдааст. Туркманистон, ба Иттилоти созмони Транспаренси Интернешнл, дар миёни 163 кишвари гирифтори фасод дар хати 142 қарор дорад. Дар ин кишвар озодии баён маҳдуд шудааст - ҳама расонаҳои хабарӣ ва садову симо таҳти назорати ҳукумат қарор доранд. Айни ҳол, дар Туркманистон теъдоди ками хабарнигорони хориҷӣ фаъолият мекунанд, зеро ҳукумат як гурӯҳи онҳоро аз кишвар берун кардааст. Аз ҷумла, соли 2005 хабарнигори оҷонси русии РИА Новости Виктор Панов бо иттиҳоми ҷосусӣ аз Туркманистон берун карда шуд. Соли гузашта хабарнигори Радиои Озодӣ Оғулсафар Муродова низ бо иттиҳоми ҷосусӣ маҳкум ба зиндон шуд ва бо сабабҳои то ҳол норӯшан дар маҳбас аз дунё даргузашт. Кристоф Уокер - раҳбари бахши пажуҳиши Фридом Ҳауз низ дар як сӯҳбат бо Радиои Озодӣ вазъи озодиҳои сиёсӣ, аз ҷумла, озодии матбуот дар Туркманистонро бадтарин дар минтақа арзёбӣ кард:

«Туркманистон дар пажуҳишҳои мо миёни кишварҳои бештар аз ҳама мустабид ҷойгир аст. Марги раисҷумҳур албатта дарро ба рӯи тағйирот боз кард ва аммо аз рӯи пажуҳишҳои ахир душвор аст гуфтан, ки ин дар то кай боз хоҳад монд. Албатта, афзоиши иттилоъ аз кишвар ва иҷозаи озодии матбуот барои кишвари фақиру дарбастае чун Туркманистон гоми басо муҳиме мебуд.»

Ба иттилоъи Фридом Ҳауз, ҳукумати Туркманистон озодиҳои мазҳабии шаҳрвандонро низ маҳдуд мекунад ва бархе аз гурӯҳҳои мазҳабӣ таҳти фишори шадид қарор доранд. Мақомот таълиму тадриси диниро назорат мекунанд, теъдоди масоҷид дар кишвар солҳои ахир ба карат коҳиш ёфт. Ҳукумат аз масоҷид ва ибодатгоҳҳои дигар адён тақозо дорад, ки китоби Сафармурод Ниёзов "Рӯҳнома"- ро ҳамеша рӯи даст дошта бошанд. Ҳарчанд Қонуни асосӣ баргузории намоишу гирдиҳамоиҳои осоиштаро иҷоза медиҳад, дар асл ин озодиҳо қариб ки комилан аз байн рафтаанд, омадааст дар гузориши Фридом Ҳауз.

Доналд Трамп, президенти Иёлоти Муттаҳида, рӯзи 8-уми октябр гуфт, Вашингтон бо Теҳрон гуфтугӯи "самарбахше" дорад ва пеш аз интихобюоти миёндавраии Амрико дар моҳи ноябр ба Эрон ҳамла нахоҳад кард.

Ӯ ҳамчунин гуфт, Эрон дар "вазъи бисёр бад" қарор дошта, аз лиҳози иқтисодӣ ва низомӣ дучори мушкилот аст, зеро нерӯҳои ИМА муҳосираи баҳрии Эронро идома медиҳанд. Эрон дар гузашта ин иддаоро бепоя хондааст.

Трамп афзуд, бо вуҷуди идомаи таҳдидҳои амниятӣ дар минтақа, "танҳо шаби гузашта" 22 миллион бушка нафт аз гулӯгоҳи Ҳурмуз гузаштааст.

Оҷонси амнияти баҳрии UKMTO дар рӯзҳои ахир аз чанд ҳамла ба киштиҳо дар ин тангӣ хабар дод.

Бо ин ҳол, чанд соат пас аз изҳороти Трамп, рӯзномаҳои "The New York Times" ва "The Wall Street Jiurnal" дар бораи баррасии гузинаҳои нав барои ҳамла ба Эрон ва тақвияти ҳузури низомии Амрико дар Ховари Миёна гузоришҳое нашр карданд.

Бар асоси гузориши "The New York Times", Пентагон бо дастури раисиҷумҳури Амрико тарҳҳоеро барои ҳамла ба захираи ҳавопаймоҳои бесарнишин, таъсисоти энержӣ ва марказҳои низомии Эрон таҳия кардааст.

Теҳрон ва Вашингтон дар ҳафтаҳои охир ба ҳамдигар барои поён додан ба ҷанг пешниҳодҳои гуногуне мубодила карданд, аммо ду ҷониб ҳамоно дар масъалаи барномаи ҳастаии Эрон ихтилофи назар доранд.

Масъуди Пизишкиён, раисҷумҳури Эрон, дар ҳошияи нишасти Туркманистон ва дар суҳбат бо президенти Русия иттилоъ дод, ки кишвараш пешниҳодҳои нави хатми низоъро баррасӣ дорад.

Кумитаи Нобели Норвегия рӯзи 9-уми октябр эълон кард, ки Ҷоизаи сулҳи Нобел имсол ба ҳуқуқшиноси маъруфи Африқои Ҷанубӣ Наванетем "Нави" Пиллай барои саҳми арзандааш дар таҳкими сулҳ ва рушди ҳуқуқи байналмилал тақдим мешавад.

Нави Пиллай, собиқ раҳбари Комиссариати олии ҳуқуқи башари СММ, раиси ҳайати мустақили Созмони Милал дар умури қаламравҳои ишғолии Фаластин, муфаттиши парвандаи наслкушӣ дар Миёнмар 85 сол дошта, зодаи хонаводаи ҳиндитабори тамилӣ дар Африқои Ҷанубӣ аст.

Солҳои 2008 то 2014 дар мақоми Комиссари олиии СММ кор карда, пеш аз он раиси Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ будааст. Ӯ аввалин зани сиёҳпӯсте буд, ки дар мақоми баланди додгоҳӣ дар кишвараш кор кардааст. Дар Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ ҳам фаъолият дошт.

Пиллай аз соли 2021 то 2025 раиси Кумисюни мустақили Созмони Милал дар таҳқиқи вазъи қаламравҳои ишғолии фаластинӣ буд. Ин кумисюн моҳи сентябри соли 2025 Исроилро ба наслкушӣ дар Ғазза айбдор кард. Худи Пиллай борҳо даъват кардааст, ки ба Исроил додани силоҳро бас карда, ба ин кишвар бо мақсади "хатми кушторҳо" фишор оварда шавад. Исроил ва баъзе кишварҳои дигар ин талошҳои Пиллайро танқид мекарданд.

Дар изҳороти Кумитаи Нобел гуфта мешавад, ки нақши Пиллай дар ташаккули низоми байналмилалии ҳуқуқӣ, устуворӣ дар ҳимояи қонун, поквиҷдонӣ ва ҷасорати шахсии ӯ сазовори қадрдонӣ аст.

Кумита таъкид кардааст, ки дар шароите, ки шумораи ҷангу низоъ дар дунё меафзояд ва ниҳодҳои ҳуқуқи байналмилалӣ зери фишори сиёсӣ қарор мегиранд, волоияти қонун ва адолат барои ҳалли осоиштаи баҳсҳо аҳамияти ҳаётӣ дорад.

Пиллай аз миёни 287 номзад интихоб шуд, ки ин рақам нисбат ба соли гузашта камтар аст. Аз ин шумора 208 нафар шахсони алоҳида ва 79 номзади дигар созмонҳо буданд. Маблағи ҷоиза имсол 12 миллион крони шведӣ (тақрибан 1,2 миллион доллари ИМА)-ро ташкил медиҳад. Маросими супоридани ҷоизаҳо рӯзи 10 декабр, дар солгарди вафоти Алфред Нобел, баргузор мешавад.

Ҷоизаҳои Нобел аз ҷониби Алфред Нобел (1833–1896), ихтироъкори динамит, таъсис ёфтаанд. Ӯ дар васиятномаи худ гуфтааст, ҷоизаҳо бояд ба шахсоне дода шаванд, ки барои инсоният хидматҳои барҷаста анҷом медиҳанд.

Як зани 87-сола дар шаҳри Мадрид, ки аз хонаи иҷорааш берун кардани ӯ боис ба эътирозҳои саросарӣ дар Испания шуда буд, даргузашт. Дар ин бора нашрияи испании “El Mundo” бо такя ба Иттиҳоди иҷорагирони манзил дар Испания хабар дод.

Марикармен Абаскал аз 23-юми сентябр, замоне ки ӯро зери фишор ва маҷбурӣ аз хона берун карданд, дар бемористон буд. Дар Иттиҳоди иҷорагирон гуфтанд, “бо вуҷуди ин ки як созиши таърихие ҳосил шуд ва ӯ метавонист ба хона баргашта, бо пардохти камтарин зиндагӣ кунад, дер шуда буд.”

Абаскал 70 сол дар хонаи иҷора зиндагӣ кардааст. Баъди он ки ҷойи зисти ӯро бунёди бо номи Urbagestión харид, нархи иҷораи манзил дар ин бино аз 500 евро ба 2650 дар моҳ боло рафт. Ин зан пули иҷораро дода натавонист, қарзаш ҷамъ шуд ва додгоҳ қарор кард, ки ӯро аз хона берун кунанд. Занро бо мошини "Ёрии таъҷилӣ" ба бемористон бурданд.

Ин ҳодиса хашми мардумро барангехт ва дар саросари Испания намоишҳои эътирозӣ ба пуштибонӣ аз Абаскал шуруъ шуд. Эътирозгарон талаб мекарданд, ки дар робита бо бӯҳрони иҷораи манзил ва камбуди ҷои зист чора андешида шавад.

Рӯзи 28-уми сентябр намояндагони Марикармен Абаскал бо ширкати Urbagestión созише имзо карда, нархи иҷораро ба ин зан барои 8 соли оянда ба андозаи 30%-и нафақааш, яъне 410 евро таъин карданд.

Reuters навишт, баъд аз хабари марги Абаскал ҳазорҳо нафар бо нидоҳои “Ин марг не, ин куштор аст!” то ба назди порлумон раҳпаймоӣ карданд. Эътирозҳо баъди 2 октябр ҳам давом кард, он рӯз порлумони Испания қарорҳои ҳукуматро дар заминаи мубориза бо буҳрони манзил рад намуд.

Нахуствазири Испания Педро Санчес рӯзи 5-уми октябр порлумонро пароканда карда, 29-уми ноябрро рӯзи интихоботи порлумони нав эълон кард. Ӯ гуфт, ҳукуматаш “ба хатоҳо роҳ дод ва ба ҳамаи ваъда вафо карда натавонист”.

Мақомоти Украина гуфтанд, ки рӯзи 8-уми октябр бар асари ҳамлаҳои Русия ба шаҳри Краматорск дар вилояти Донетск зиёда аз сӣ кас кушта ва ҳаждаҳ тани дигар маҷруҳ шуданд.

"Ҷасадҳо дар миёни роҳ хобидаанд," – гуфт хабарнигори Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ аз ҷойи ҳодиса.

Додситони вилояти Донетск гуфт, Русия ду автобусеро, ки дар ҳоли мусофирбарӣ буданд, эҳтимол бо бомбаҳои ҷиҳатёб ё ҳидоятшаванда ҳадаф қарор додааст.

Аз ин пеш, рӯзи 7-уми октябр, дар пайи ҳамлаҳои Русия дар саросари Украина камаш 25 кас, аз ҷумла ду нафар дар шаҳри Киев, кушта шуданд.

Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина, дар шабакаи “X” навишт, нерӯҳои Русия як бинои истиқоматиро "ҳамчун туҳфа ба зодрӯзи ба Путин" вайрон карданд ва онро яке аз ҳамлаҳои "разилонатарин" дар ҳафтаҳои охир хонд.

Маскав пештар талош карда буд, бо ҳамла ба зербунёдҳои энергетикии Украина ва дар сардиҳои шадид бе гармӣ ё нерӯи барқ гузоштани ҳазорон нафар, ба Киев фишор оварад, то талабҳои сахтгиронаи онро бипазирад.

Киев дар посух бо паҳподу мушак ба иншооти низомӣ ва энергетикӣ дар дохили Русия ва роҳҳои муҳими ҳамлу нақли он дар минтақаҳои ишғолшуда зарба задааст.

Аз ҷумла, ба иттилои чанд саҳифа дар Telegram, паҳподҳои Украина рӯзи ҳаштуми октябр ба як маркази додаҳои Yandex дар вилояти Рязани Русия, ки даҳҳо ҳазор серверро нигоҳдорӣ мекунад, зарба задаанд. Дар натиҷа, ширкат маҷбур шудааст, фаъолияти худро дар ин макон боздорад.

Ба иттилои артиши Украина, нерӯҳои ин кишвар ҳамчунин ба корхонаи коркарди нафт ва маҷмааи нафту кимиёи "Газпром Нефтехим Салават" дар Бошқирдистон зарба заданд, ки боис ба сӯхтор шудааст.

Вазорати дифои Русия рӯзи 8-уми октябр хабар дод, ки шаби гузашта 399 дрони Украинаро раҳгирӣ ва аз байн бурдааст.

Навор дар Инстаграм:

Энн Карсон, нависандаи канадаӣ, барои "эҷодиёти боҷасорат ва навоварона" барандаи имсолаи ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт шуд.

Фарҳангистони Шведсия дар Стокҳолм рӯзи 8-уми октябр дар ин бора хабар дод ва гуфт, Карсон тавонистааст бо омезиши ҳунарваронаи суннатҳои адабиёти классикӣ шаклҳои нави адабиёти муосирро биофарад.

Карсон 76-сола аст.

"Корномаи сурх" аз ҷумлаи асарҳои маъруфтарини ӯст.

Соли гузашта Ласло Краснахоркаи, адиби маҷористонӣ, барандаи ҷоизаи бонуфузи Нобел дар бахши адабиёт шуд.

Қарор аст, рӯзи 9-уми октябр дар Осло номи барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ва 12-уми октябр барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши иқтисод эълон шавад.

Маросими тақдими ҷоизаҳои Нобел 10-уми декабр, дар рӯзи марги Алфред Нобел, барпо хоҳад шуд.

Қодирбек Отамбоев, писари раисҷумҳури пешини Қирғизистон Алмосбек Отамбоевро ба чор сол зиндон маҳкум карданд.

Додгоҳи ноҳияи Якуми Май дар шаҳри Бикек рӯзи 8-уми октябр ӯро ба “ғасби қудрат бо зӯр” гунаҳкор донист.

Ҳамроҳи ӯ панҷ намояндаи Ҳизби сотсиал-демократи Қирғизистон низ аз як то ҳашт сол зиндонӣ шудаанд.

Писари президенти пешини Қирғизистон дар толори додгоҳ гуфт, ҳукми онҳо талоши тарс додани мардум дар остонаи интихобот аст.

Қодирбек Отамбоев афзуд, мақомоти Қирғизистон ба зидди модар ва хоҳари ӯ ҳам парванда боз кардаанд ва онро бедодгарӣ донист.

“Онҳо сиёсатмадор не, террорист ҳастанд. Ин гаравгонгирӣ ва шантажи падари ман аст," – илова кард ӯ.

Парвандаи зидди Отамбоеви хурдӣ ва ҳамҳизбонаш моҳи ноябри соли 2025 боз шуд.

Муфаттишон гуфтанд, онҳо гуё ба намоишҳои дастҷамъии эътирозӣ омодагӣ медиданд ва барои исботи ин иттиҳом дарёфти силоҳу муҳиммоти ҳарбӣ, норинҷак, воситаҳои мухобирот ва пулро далел оварданд.

Қодирбек Отамбоев писари хурдии Алмосбек Отамбоев аст. Падари ӯ соли 2019 ва баъд аз ғасби қароргоҳаш дар канори Бишкек боздошт ва аз рӯйи чанд парвандаи ҷиноӣ маҳкум гардид.

Алмосбек Отамбоевро моҳи феврали соли 2023 аз зиндон озод карданд ва ӯ ба Испания барои табобат рафт. Додгоҳи ноҳияи Якуми Майи шаҳри Бишкек моҳи июни соли 2025 Отамбоевро дар ғайбаш ба 11 солу шаш моҳ зиндон ва мусодираи молу амвол маҳкум намуд. Худи ӯ ҳукмро дорои ангезаҳои сиёсӣ номидааст.

Марко Рубио, котиби давлатӣ ё вазири корҳои хориҷии Амрико, аз кишварҳои ғарбӣ хост, ки арзишҳои Юнони бостониро ба мисли "шуҷоат”, “шараф” ва “хидмат" бипазиранд.

Ӯ, ки рӯзи 7-уми октябр дар канори муҷтамаи Парфенон, рамзи Юнони бостонӣ, суҳбат мекард, гуфт, юнониҳо садоқат ба миллати худро камбудӣ намедонистанд. Ва ин арзишҳо, ба қавли мансабдори баландпояи амрикоӣ, сармашқи сиёсати президент Доналд Трамп мебошанд.

"Имрӯз мо дар чорроҳа қарор дорем, зеро даҳаи оянда ва қарорҳое, ки мо қабул мекунем, таърихи ин қарнро муайян мекунанд. Ин самтгирӣ муқаррар хоҳад кард, ки Ғарб дар садри умури ҷаҳонӣ ҷойгир хоҳад буд ё барканор гашта, бо заъф, бандагӣ ва инзивоъ дучор хоҳад шуд," – афзуд ӯ.

Рубио ҳамчун намунаи ихтилоф бо анъанаву арзишҳои ғарбӣ Эрон ва идеологияи Ҷумҳурии Исломиро мисол овард ва гуфт, муллоҳои тундгаро кӯдакони бомбгузори маргталабро чун қаҳрамон қадрдонӣ мекунанд.

Дипломати баландпояи Амрико бори дигар изҳор намуд, ки ҳеч гоҳ ба Эрон имкони тавлиди силоҳи ҳастаӣ дода намешавад.

Марко Рубио дар охири суҳбаташ афзуд, ҳар гуна эътилоф бояд бо ҳадафи таҳкими соҳибистиқлолии кишварҳо танзим гардад, на аз байн бурдани он. Ӯ ҳампаймонии Амрико ва Юнонро дар соҳаҳои мудофиа, энергетика, фанновариҳо ва амнитяи марзӣ намунаи чунин эътилоф номид.

Маҳз ҳамин нукта боис ба баҳсҳо дар Юнон будааст. Аз як тараф, ин кишвар ба Украина кумак мерасонад ва аз тарафи дигар, аз иқдомҳои "таҷдиди назарталабӣ"-и кишварҳои ҳамсояаш ташвишҳои амниятӣ дорад.

Панайотис Тсаконас, устоди равобити байнулмилалии Донишгоҳи миллии Афина ба Радиои Озодӣ гуфт, "ҳимоят аз арзишҳои ғарбӣ маънии онро дорад, ки аз қонуни байнулмилалӣ, тамомияти арзӣ ва соҳибистиқлолӣ, назме дар муқобили сиёсатҳои "таҷдиди назарталабӣ" ва таҳдидҳои гибридиву фишор пуштибонӣ ба амал ояд.

Сафари Марко Рубио ба кишварҳои муттафиқи паймони НАТО дар Аврупо аз Исландия оғоз ёфта, рӯзи 8-уми октябр дар Португалия ба поён мерасад.

Раҳбарони кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон, ки ҳамвора ба поймоли ҳуқуқи одамон ва маҳдуд кардани озодии баён танқид мешаванд, рӯзи 8-уми октябр дар Туркманистон ҷамъ шуданд.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон, дар ин нишаст бештар ба тақвияти ҳамкориҳо дар бахши иқтисоду саноат ва рушди энержии сабз таъкид кардааст.

Ӯ аз ҷумла гуфтааст, Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон барои ҳамкории наздиктари иқтисодӣ, нақлиётӣ, энергетикӣ ва саноатӣ зарфияти фаровон доранд, аммо “бартараф кардани монеаҳои маъмурӣ, зербунёдӣ ва содда кардани расмиёт зарур аст.”

Таҳлилгароне, ки Радиои Озодӣ бо онҳо ҳамсуҳбат шуд, мегӯянд, барои коҳиши вобастагии кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Қафқоз аз Русия маҳз эҷоди роҳҳои алтернативии ҳамлу нақл муҳим аст.

Дар зимн, ин андеша ба ташаббусҳои маъмурияти президенти Амрико Доналд Трамп ҳам дар робита бо ин кишварҳо муносиб аст.

Барномаи пешниҳодии ӯ бо номи TRIPP бунёди долони нақлиётиеро тавассути Осиёи Марказӣ, Озарбойҷон ва Арманистон ба самти Ховари Миёнаву Аврупо дар назар дорад.

Ҳоло маълум нест, ин тарҳ кай ба марҳилаи иҷро мерасад, аммо интизор меравад на дертар аз соли 2027 бояд тарҳи он омода шавад.

Аз қатли рӯзноманигор Анна Политковская, мунаққиди шинохтаи Кремл, ки ҷанги Маскавро дар Чеченистон бозтоб медод ва маҳдуд шудани демократияро дар Русия бармало месохт, бист сол гузашт.

Ӯ рӯзи 7-уми октябри соли 2006 дар назди хонааш дар Маскав бо зарби чаҳор тир кушта шуд.

Вера, духтари Анна Политковская, дар суҳбат бо Радиои Озодӣ гуфт, "мавзӯи асосии нигоштаҳои модарам ривояти саргузашти одамони одӣ буд. Ва ин ки чӣ гуна низоми сиёсӣ ва ҳарбӣ як фарди одиро пахш мекунад."

Вай афзуд, аммо ҷомеаи Русия ҳушдорҳои модарашро ҷиддӣ нагирифт: "Мардум мегуфтанд, муболиға мекунӣ. Ту ҳама чизро тира мебинӣ. Ҳанӯз ҳамон вазъият ҳоким аст. Ҳама чиз, ҳатто дар муқоиса бо ончи ӯ беш аз бист сол қабл пешбинӣ карда буд, бисёр шадидтар шудааст."

Политковская Путинро муттаҳам мекард, ки демократияро дар Русия аз байн мебарад. Ӯ дар Чеченистон поймоли ҳуқуқи одамонро аз сӯи нерӯҳои Русия ва инчунин Рамазон Қодиров, раҳбари мавриди ҳимояти Кремл, ҷамъ меовард.

Вера, духтари Анна Политковская мегӯяд, агар ӯ зинда мебуд, ҳанӯз ба хабарнигорӣ идома медод.

"Маълум аст, ки ӯ ба Украина мерафт. Ҷамъоварии маълумотро дар бораи он шуруъ мекард, ки ҳамаи ин рӯйдодҳо ба зиндагии мардуми одӣ чӣ гуна таъсир мерасонанд," – афзуд Вера Политковская.

Дар Русия панҷ касро бо гуноҳи куштани Политковская зиндонӣ карданд, аммо то ҳол фармоишгари қатли ӯ маълум нест.

Рамазон Қодиров, раҳбари Чеченистон ва яке аз қаҳрамонҳои гузоришҳои Политковская ҳанӯз дар қудрат аст. Иттиҳомҳо дар бораи даст доштани ӯ дар куштору шиканҷа кам нашудаанд.

Навор дар Инстаграм:

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон аз як садамае хабар дод, ки дар рӯзи 5-уми октябр ҷони се нафар, аз ҷумла як тифли яксоларо гирифтааст.

Дар баёнияе, ки вазорат рӯзи 7-уми октябр дар саҳифааш дар Фейсбук нашр кард, омадааст, фалокат дар шоҳроҳи Душанбе-Турсунзода, дар ҳудуди деҳаи Ғуриёти шаҳри Ҳисор, рӯй дод.

Ба иттилои манбаъ, Ҳамдам Ниёзов, ронандаи мошини “Kia K5”, ҳангоми ҳаракат дар шоҳроҳи мазкур модари 29-сола Шукрона Табарова ва тифлони 9-сола ва яксолаи ӯро, ки аз роҳи пиёдагардон мегузаштанд, пахш кардааст.

Ҳарсе узви як хонавода дар ҷойи ҳодиса ҷон додаанд.

Вазорат гуфтааст, ҳодисаро таҳқиқ мекунад ва аксеро аз ҷойи ҳодиса нашр кардааст, ки дар он мошини сахт осебдидаву нимавайронае дида мешавад. Аммо гуфта нашудааст, ки сабаби фалокат чӣ буд ва кадом тараф қоидаи ҳаракатро риоят накардааст.

Рӯзе пештар аз ин, ВКД гуфта буд, ки дар ноҳияи Шаҳритус як тифли 5-соларо низ мошин зада ва куштааст.

Садамаҳои нақлиётӣ дар Тоҷикистон ҳамвора як мавзӯи доғ дар кишвар боқӣ мемонанд.

Бино ба омори Вазорати корҳои дохилӣ, танҳо дар шаш моҳи соли 2026 дар натиҷаи 531 садама 287 нафар ҷон бохта, 508 каси дигар маҷрӯҳ шудаанд. Ба ибораи дигар фақат дар ним сол ҳар рӯз дар роҳҳои Тоҷикистон на камтар аз як нафар ба ҳалокат расида ва се каси дигар захм бардоштаанд.

Роҳҳои ноҳамвор, додани парвона бидуни таҷрибаи кофӣ ва донистани қоидаҳои ронандагӣ ба мардум ва суръати баланду беэътиноӣ ба қоидаҳои ҳаракат дар роҳро аз сабабҳои маргумири зиёду фоҷиаҳо дар роҳҳои Тоҷикистон медонанд.

Лионел Месси, ситораи ҷаҳонии футбол, рӯзи 6-уми октябр бори охир дар ҳайати мунтахаби Аргентина ҳунарнамоӣ кард.

Қуваозмоии дӯстона миёни дастаҳои Аргентина ва Бенин дар шаҳри Буэнос-Айрес бо ҳисоби се бар ҳеч ба фоидаи соҳибони майдон ба поён расид.

Месси дар ин бозӣ як дафъа аз зарбаи ҷаримавии 11-метрӣ тӯбро ба ҳадаф расонд.

Ӯ тӯли ду даҳсола узви дастаи мунтахаби Аргентина буда, аз ҷумла дар соли 2022 соҳиби Ҷоми ҷаҳонии футбол шудааст.

Корномаи асосии Месси бо дастаи футболи Барселона мебошад, ки чанд дафъа қаҳрамони Испания ва барандаи Ҷомҳои Аврупоӣ шудааст.

Ӯ аввалин футболбоз дар ҷаҳон аст, ки 8 дафъа барандаи Тӯби Тилоӣ, яъне аз назари хабарнигорону коршиносони соҳа беҳтарин футболбози ҷаҳон эътироф шудааст.

Барои худоҳофизӣ бо Месси рӯзи 6-уми октябр садҳо ҳазор нафар ба майдонҳои пойтахти Аргентина баромада буданд.

Ҳарчанд Месси аз ҳунарнамоӣ дар сафи мунтахаби Аргентина даст кашидааст, аз футбол берун нахоҳад буд. Вай дар дастаи Интер Маями сабқат дар қаҳрамонии футболи ИМА-ро идома медиҳад.

Тоҷикистон ва Эрон рафтуои мардуми худро ба хоки ҳамдигар осон кардаанд.

Акнун барои он шаҳрвандони Тоҷикистону Эрон, ки шиносномаи хориҷӣ доранд ва мехоҳанд бо роҳи заминӣ ё тавассути давлати севум ба ин ду кишвар бираванд, раводид ё виза зарур нест.

Сайидҷон Шафизода, муовини сардори Раёсати иттилоот ва матбуоти Вазорати корҳои хориҷӣ, гуфт, ин муқаррарот аз 5-уми октябр ба иҷро даромад.

То ин дам танҳо шаҳрвандоне, ки бо ҳавопаймо байни ду кишвар рафтуо мекарданд, аз гирифтани раводид озод буданд.

"Низоми мазкур тавассути гузаргоҳҳо, аз ҷумла гузаргоҳҳои заминӣ, фурудгоҳҳои байналмилалӣ ва хатсайрҳои ҳавоӣ аз кишварҳои сеюм… амалӣ карда мешавад," – афзуд Сайидҷон Шафизода.

Шаҳрвандони Тоҷикистон ва Эрон ҳақ доранд ба муҳлати 30 рӯз (дар давоми се моҳ) бидуни раводид ба кишварҳои якдигар ворид ё аз он берун шаванд ва ё муваққатан иқомат кунанд.

Муносибати Тоҷикистону Эрон, ки чандин сол сарду печида буд, соли 2019, пас аз имзо шудани санаде тағйир ёфт ва рӯ ба гармӣ овард. Ин ду кишвар забону фарҳангу таърихи ягона доранд ва дар айни замон аз ҳампаймонҳои муҳиму муштараки Русия ба шумор мераванд.

Даҳҳо тоҷикистонӣ бо мақсади саёҳату тиҷорату табобат ба Эрон мераванд. Шаҳрвандони Эрон ҳам бештар барои тиҷорату дидани Тоҷикистон меоянд.

Тасмими нави Душанбеву Теҳрон дар ҳолест, ки парвози ҳавопаймоҳои ширкати эронии "Вориш” аз Эрон ба Тоҷикистон бо сабаби таҳримҳои Амрико дучори мушкил гаштааст.

Вазорати хазинадории Амрико аз 8-уми сентябр ҳамаи ширкатҳои ҳавопаймоии Эронро ба рӯйхати таҳримҳои худ шомил карда, аз 23-юми сентябр таҳримҳои дуюмдараҷаро барои расонидани хидматрасонӣ ба ҳама гуна ҳавопаймои эронӣ дар саросари ҷаҳон ба иҷро даровард.

Профессор Франсис Ҳалзен аз Белгия барандаи имсолаи ҷоизаи Нобел дар бахши физика шуд.

Дар ин бора рӯзи 6-уми октябр дар маросиме дар Стокҳолм хабар доданд.

Ҳалзен дар Донишгоҳи Висконсин-Медисони Амрико кор мекунад.

Ҷоизаро барои нақши ҳалкунандаи ӯ “дар эҷоди зарраи нейтринои IceCube ва кашфи нейтринои баландэнержии астрофизикӣ” тақдим намуданд.

Франсис Ҳалзен соли 1988 аввалин касе буд, ки пешниҳод кард яхро дар Қутби Ҷанубӣ истифода карда, нейтринои аз кайҳони дур ба замин расандаро маълум кунанд.

Соли 2011 бо заҳматҳои ӯ дар Антарктида расадхонае бо номи IceCube таъсис шуд ва он аз яхи калоне дар ҳаҷми як километри мукааби насбшуда бо дастгоҳҳои ба нур ҳассос иборат мебошад. Ба шарофати ин кор соҳаи нави илм бо номи астрономияи нейтринӣ эҷод гардид.

Қарор аст, ба зудӣ номи барандагони ҷоизаи имсолаи Нобел дар бахши кимиё, адабиёт ва барандаи ҷоизаи сулҳ эълон шавад.

Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, барои дидани Узбекистон майл нишон додааст, аммо замони сафари ӯ ҳанӯз маълум нест.

Дар ин бора Паоло Замполли, фиристодаи вижаи Трамп дар масоили шарикии ҷаҳонӣ, дар суҳбат бо телевизиони давлатии "Узбекистон 24" дар шаҳри Тошканд хабар дод.

Ӯ аз ҷумла гуфт: "Президент барномаи зиёди корӣ дорад, вале ӯ ба ман дар бораи нияти сафар ба Узбекистон гуфта буд. Ман ҳам ҳамеша ин мавзуъро матраҳ мекунам. Як рӯз ҳатман ба Узбекистон меояд. Умедворам, ки ин сафар ҳарчи зудтар анҷом мешавад."

Ин хабар дар остонаи сафари ҳайати бузурги тиҷоратии Амрико ба Узбекистон ва мулоқоти вазирони корҳои хориҷии кишварҳои Осиёи Марказӣ бо котиби давлатии ИМА Марко Рубио дар шаҳри Самарқанд нашр шудааст.

Қарор аст, нишаст моҳи октябр барпо шавад ва ба қавли Серҷио Гор, фиристодаи вижаи Амрико дар умури Осиёи Ҷанубӣ ва Марказӣ, мақсади он тақвияти мавқеи тиҷоратии Вашингтон дар Осиёи Марказӣ аст.

Паоло Замполли дар мусоҳибааш таъкид кардааст, ки муносибатҳои президенти Амрико Доналд Трамп бо Шавкат Мирзиёев, раисҷумҳури Узбекистон бисёр хуб аст. Мирзиёев борҳо Трампро барои боздид аз Узбекистон даъват кардааст.

Маъмурияти Кохи Сафед солҳои охир ҳамкориро бо кишварҳои Осиёи Марказӣ бештар карда, аз ҷумла дастрасӣ ба маъданҳои табиии ин кишварҳоро муҳим донистааст.

Амрико ба Горди миллии Тоҷикистон як низом ё сомонаи ҳавопаймоҳои бесарнишин дода, онро “имконияти нав ва тақвияти шарикӣ” номидааст.

Сафорати Иёлоти Муттаҳида 6-уми октябр дар баёнияе гуфт, ин низоми паҳподӣ “барои тақвияти амният дар сарҳад ва вокуниши муассир ба ҳолатҳои фавқулода мусоидат хоҳад кард”.

“Иёлоти Муттаҳида ва Тоҷикистон дар 35 соли гузашта барои эҷоди минтақаи амнтар ва босуботтар бо якдигар ҳамкорӣ кардаанд,” – гуфта шудааст дар баёнияи сафорат.

Манбаъ ҷузъиёти дигаре наовардааст.

Иёлоти Муттаҳида аз соли 1991 то кунун ба Тоҷикистон ба маблағи зиёда аз 400 миллион доллар кумаки амниятӣ кардааст.

Ин ёриҳо асосан барои ҳифзи сарҳад, мубориза бо терроризм, омӯзиши нерӯҳои амниятӣ ва рушди зербунёдҳо дар марз сарф шудаанд.

Вашингтон дар ин муддат беш аз даҳ дидбонгоҳи сарҳадиро дар марзи Тоҷикистон бо Афғонистон низ сохта ё таъмир кардааст. Аз ҷумла, бунёди қисми сарҳадии “Айвоҷ” дар ноҳияи Шаҳритус 14,5 миллион доллар харҷ дошт.