Cешанбе, Сентябр 02, 2014

Ҷомeа

Шикасти "зода"-ву "пур" аз "ов"-у "вич"

Чаро шаҳрвандони Тоҷикистон баъди 22 соли истиқлоли ин кишвар мехоҳанд ба исмҳои хонаводагии русӣ баргарданд? Иллат танҳо дар мушкилоти сафари Русия аст?

Ҳасан Саъдуллоев ду сол пеш Ҳасани Абдулло ном дошт ва мегӯяд, ба иллати номаш дар сафари Русия дучори мушкилот шуд. Ин донишҷӯи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон меафзояд, баъд аз бозгашт ба Тоҷикистон номи худро русӣ кард: «Вақте насабамон тоҷикӣ буду ба Русия рафтем, мушкил пеш омад. Ба ҷои он ки дар ҳуҷҷат се ном бошад, яъне номи худам, падар ва бобоям, дар ҳуҷҷати ман номи худаму номи падарам буд. Инро баҳона карда, маро пеш карданд.»
 
Тағйири номҳои тоҷикӣ ба  русӣ, ки дар солҳои охир дар Тоҷикистон густариш ёфтааст, ахиран мояи интиқоди додситони кулли Тоҷикистон шуд. Шерхон Салимзода, додситони кулли Тоҷикистон дар як матлаб дар нашрияи расмии ҳукумат аз он нигаронӣ кард, ки тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи худшиносию худогоҳӣ ва ватандустӣ коҳиш меёбад. Ӯ бо такя ба оморе, ки додситонӣ аз санҷиши қонунгузориҳо дар мақомоти маориф, адлия ва мудирияти ҳарбӣ ба даст овардааст, эълон дошт, ки солҳои охир даст кашидан аз тарзҳои миллии номгузорӣ зиёд ба мушоҳида расида, шахсони мансабдори давлатӣ ба ин раванд мусоидат менамоянд.
 
Додситони кул аз ҷумла навишт, ки дар Донишгоҳи давлатии тиҷорат 177,  Донишгоҳи омӯзгорӣ 113 ва Донишгоҳи давлатии тиббӣ 223 донишҷӯ аз номи тоҷикии худ даст кашида, исми худро ба тарзи пешинаи номгузорӣ бо иловаи суффиксҳои “ов” ва “вич” тағйир додаанд.
 
x
Тоҷикистон ҳанӯз аз соли 1990 ба номгузории миллии шаҳрвандонаш иҷозат дод ва ҳама ба тифлони навзод номҳои хонаводагии тоҷикӣ медоданд. Ҳамон давра маъмул шуд, ки ба исми кӯдак исми падарашро ҳамчун исми хонаводагӣ ҳамроҳ кунанд, дар ҳоле ки номгузории маъмули замони Шӯравӣ 3 рукнро дар бар мегирифт – ном, номи падар ва номи хонаводагӣ. Аммо дар солҳои охир мушоҳида мешавад, ки мутаваллидони ибтидои солҳои 90, ки ҳоло ба синни муҳоҷирӣ расидаанд, номҳои худро ба ҳамон шакли қаблии русӣ тағйир медиҳанд. Онҳо мегӯянд, дар Русия бо номҳои тоҷикӣ дучори мушкил мешаванд, ба хусус агар дар аснод танҳо ном ва номи падар бошаду исми хонаводагӣ зикр нашуда бошад.  Чанде аз ҳамсуҳбатони мо ҳам ин нуктаро зикр карданд, ки далели тағйири ном барои муҳоҷирин қабл аз ҳама ихроҷ ё депорт шудани онҳост ва ба хотири фирефтани чашми мақомоти рус тағйири ном мекунанд.
 
Дар раёсати сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ (САҲШ ё ЗАГС) – и вазорати адлияи Тоҷикистон гуфтанд, ки номаеро аз мақомоти Русия дар бораи иштибоҳҳо дар асноди шаҳрвандони кишвар дастрас накардаанд ва ҳам ин омор вуҷуд надорад, ки чӣ теъдод шаҳрвандон дар ин муддат тағйири ном кардаанд.
 
Шаҳодат Ҳайдарова, мутахассиси раёсати сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ мегӯяд, теъдоди онҳое, ки тағйири ном кардаанд, бештар аз 100 нафар нест. Вай дар шарҳи гуфтаҳояш афзуд, асосан онҳое тағйири ном мекунанд, ки ҳангоми гирифтани шаҳодатномаи таваллуд ё шиноснома дар номашон иштибоҳ рафтааст, яъне фақат номи худу номи падарро зикр кардаанд, ё ба ҷои номи падар номи худи шахсро навиштаанд: «Аммо ин барои мо асос шуда наметавонад, ки онҳоро дар Русия иҷозат надодаанд. Агар ҳар се ном – номи худ, номи падар ва насаб зикр шуда бошад, чаро дар Русия мушкил эҷод мешудааст? Ва агар аризае ҳам бо ин баҳона ба мо ворид шавад, мо онро баррасӣ намекунем.»
 
Ва аммо раванди гузариш ба номгузории миллӣ хеле кунд пеш меравад. Додситони кулли Тоҷикистон мегӯяд, дар баробари 513 донишҷӯи се донишгоҳ, ки номгузории русиро интихоб кардаанд, танҳо 2 нафар номҳои худро тоҷикӣ кардаанд.
 
Шодмон Аҳмадов, сарвари шӯъбаи таҳлил, назорат ва робита бо ҷомеаи Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон мегӯяд, интихоби ном ихтиёри ҳар нафар аст: «Вақте бо бархе донишҷӯён суҳбат кардем, гуфтанд, ки ҳуқуқи конститутсионии ман аст. Чун ҷомиаи демократист, ихтиёри ҳар кас аст, ки чӣ гуна ном интихоб мекунад.»
 
Э.РаҳмонЭ.Раҳмон
x
Э.Раҳмон
Э.Раҳмон
Бино бар қоидаҳои мавҷуда, агар шахс хоҳад, ки номи худро тоҷикӣ кунад, бояд 80 сомонӣ боҷи давлатӣ ва 8 сомонӣ харҷи ҳуҷҷатро супорад. Аммо агар оиладор бошад, ӯ бояд номи аҳли оилаашро низ миллӣ кунад ва ин барои ӯ сари ҳар нафар 48 сомонӣ тамом мешавад. Мӯҳлати табдили ном то 6 моҳ идома мекунад, зеро дар ин муддат ӯ бояд аз вазорати корҳои дохилӣ ҳам ҳуҷҷатби орад, ки ягон парвандаи ҷиноӣ надорад.
 
Гузариш ба номгузории миллӣ дар Тоҷикистон пас аз 21 марти соли 2007 ба «мӯд» даромад, замоне, ки раисҷумҳур Эмомалӣ Раҳмонов номи худро ба Эмомалӣ Раҳмон тағйир дод. Он замон аксари аъзои кобинаи ӯ, ба шумули Ҳамроҳхон Зарифӣ, Гул Шералӣ, Шариф Раҳимзода ва дигарон тағйири ном карданд.  Вале баъди нашри як силсила матолиби интиқодӣ дар матбуоти Русия, ки Раҳмонро ба далели табдили номаш ба гурез аз меҳвари Маскав муттаҳам карданд, маъракаи табдили номҳо дар Тоҷикистон зуд хомӯш шуд ва ҳатто  бахши аъзами  мансабдорони баландпоя, ки  дар табдили ном дер карданд, бо ҳамон “ов”-у “вич” монданд.
 
Дар ҳамин ҳол, коршиносон ҳадс мезананд, ки интиқоди додситонии кул аз тағйири номгузории тоҷикӣ бо мусоидати мақомоти давлатӣ мавҷи ин равандро тақвият хоҳад дод.
Ин баҳс баста шудааст.
Гурӯҳбандии назарҳо
Назарҳо. Сафҳаи аз 2
    Баъдӣ 
Ном: вохид аз: хобгох
22.01.2014 20:46
Уборшикзода Аробакаш Грузчикович . Гастеркули Мухочирпури Каровулзода е Чуркабоев Бетонщик Подсобникович . афсус имруз номхои машхури точики шудаанд! Афсус ОЗОДИЧОН афсус.........

Ном: rustam аз: Amriko
22.01.2014 22:36
Асалому алайкум хамватанони азиз точикони бо ору номус руссие барои мо точикон аз торих давлати дуст набуд ва дуст намешаванд точиконро дар русиие кор мефармоянд 10000хазор доллар точи кор мекунад барои у 500доллар музди мехнатшро намедихад кидат мекунанд 21сол мешавад ки руссие чанги шахрвандиро дар Точикистон андохт баро манфиатхои худаш ва иктисоди моро нест кард 50хазор точикро кушт ва точикро гуломи худ карданист локин наметонад бубинеб точикони Афгонистон бо ору номусанд руссиеро шикаст доданд мо авлодхои хамоно далерон хастем рухафтода нашавед мутахид шавед ба Вахдат биеед хурофоти форсиро кабул менамоем хурофоти кирилиро нест мекунем иншаалох.Мо точикон бояд 201дивизия руссиеро аз хоки Точикистон берун кунем ин дивизия факат точикро мутахам ва шантаж мекунад ва мустакисляти моро тахдид мекунад хар сония.Мо точикон бояд фамиляхои бо ов ва па руссиро нест кунем ва фамилхои точики форсии худро дар шиносномахоямон нависем зода масалан олимпур Рахими ва гайрахо ва хукумат ва Президент ки гаранти конун аст бояд дастгири ин сарконун ва точикон бошад мо ба руссие чи кор дорем хохад хамин нахохад хам хамин

Ном: Firuz
23.01.2014 00:11
Fikr mekunam mushkili sari hujjatu nomguzori nest , mushkili dar saru botini mardum ast.Vakte jomea hui gulomona dorad hoh "bugish" kun , vale gulom memonad. Mardumi mo tasmimgiranda nest , mardumi mo nazdi hud bahoe nadorad, hudshinos nest...

Ном: Д.Довуди аз: Кобул
23.01.2014 02:21
Бояд Конун дар бораи номгузори бароварда шавад, ки барои
хамаи навтавалудшудагон хатми бошад. Меъерхои номгузори муайан карда шаванд, онхо бояд точики бошанд ва пасовандхои ов ва вич конунан манъ карда шаванд. Ин ягона рохи чори кардани номгузории точики аст.

Ном: Давлатали аз: Точикистон
23.01.2014 05:58
Хукуматдоро хамааш он паспорти дипломатии доран ягон проблема нест як маротиба каторги одамои дар Россия будагиро бинан баъд мефахман аз дигар тараф что и кому мы хотим доказать! Что!что! Что!Як пешвозгирии соли нава чи кадар Сари одамро гаранг к а р д е н тамоми иностранцо кайф карда гаштан мода мумкин нест. Барои ивази ни як паспорт рафта бинед чи кадар хучаин лозим е ин ки падари модами мурдагии манро чи лозим баъди 30-40 соли номашро бояд иваз кунам

Ном: Мухаммади
23.01.2014 06:59
Ба гуфтаи хонум Шаҳодат Ҳайдарова, мутахассиси раёсати сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ "теъдоди онҳое, ки тағйири ном кардаанд, бештар аз 100 нафар нест". Мухтарам РО бовар кунед худатон як ба САХШ-хои ш. Душанбе рафта аз одамон хапу дам пурсон шавед, баъд мефахмед, ки 100 нафар гуфтаи Шаҳодат Ҳайдарова хато аст. Ман худ баназдики аз хизматрасонии яке аз САХШ-хои пойтахт истифода бурдам, ва дар хамон чо танхо як мард яке якбора насаби хам писараш ва хам духтарашро ба руси кард ва ба гайр аз ин дигар шахсон низ маълумотномаи лозимиро барои ивази насабхои худашон ё фарзандошон мегирифтанд. Вакте ман аз ин мард сабаби ивази насабхои фарзандонашро пурсидам, у гуфт ки барои он иваз мекунад, ки то фарзандонаш ба Русия хондани раванду ба ягон мушкилот дучор нашаванд. Ин гуна шахсон зиёданд, Ду маротибае, ки ман ба хамин САХШ рафтам, дар он чо хатман дар тули 2-3 соат чандин одамонро, ки барои асосан ивази насабхои фарзандонашон даво-дав мекарданд дидан мумкин буд ва ин танхо дар як САХШ-и нохияи пойтахт.

Ном: Беном
23.01.2014 07:19
Точик як халки беномуси кафомонда буд, хамин хел монд. Нафратам меояд ба он шахсоне ки бо хохиши худ ному насабашонро ба тарзи руси мегузоранд. Хайфи ин миллати гуломтабиати беор.
Дар посух

Ном: Мехрочиддин аз: Душанбе
23.01.2014 23:43
Э Бародар, оё ному насабро ба тарзи руси каодан нишонаи беномусист? Ту сухнхои худро як бор гущ дех? Ман шахсан худ ному насабамро бо тарзи руси кардам, ва худамро на гулом хис мекунаму на беномус, зеро ман медонам ки номусу ор дар ному насаб нест, дар амал аст. Мисли ту барин чорта бесавод боша ду руз баъд давлат чазири чазир меша ай и будагиш. Дар инчо бисёриё дар ин масъала гуфтанд, хама зидди ному насаби бо тарзи руси астанд, хай хар касе мехохад бигзор ба тарзи точики бикунад, лекин ба касе, ки намехохад кордор нашавед.

Ном: Орзу аз: Кӯлоб
23.01.2014 08:46
Мо куҷо равем Маскаву Санкт Петербург, вақте ки дар худи Тоҷикистон ҳам ҳамин номҳои бобоиамон қабул намедоранд. Гуфтаниям, ки бародарам Донишгоҳи Аграрио хатм намуд. Вай ҳамчунин дар кафедраи ҳарбии ин донишгоҳ низ таҳсил мекард ва нома дунома буд. Ҳатто барои супоридани имтиҳон аз фанни мазкур уро пешаки мақбур сохтанд то номаш ро иваз намояд.
боҷи давлатӣ 80+8 сомони дигар нею наздики 200$ масраф шуд. Барои он ки агар нахоҳад намекардааст.
Мегуфтааст, ки раву бо ҳамон номи пешинаат гаштан гир.

Озоди илтимос чоп намо

Ном: Беном
23.01.2014 10:26
Хамин як номро хам бесаводона форсй мекунем.
Ниёзе нест, ки се ном бошад - хамон ду-то хам кофй аст, аммо ба шарте ки хатман ном ва номи хонаводагй бошад. Маълум аст, ки ба баъзехо гир медиханд, вакте факат ном ва "номи падар" дорад. Ном ва номи хонаводагй мухимманд. "Номи падаар" ё хамон отчество ихтиёрй аст.
Масалан ман ном ва номи хонаводгй дорам ва касе дар Русия ба ман чизе нагуфтааст.
Аммо агар шахс номи хонаводгй надорад, маълум аст, ки азият мешавад!!!
Боз як одати бад пайдо шудааст дар чомеъаи мо - хар насл "номи хонаводагй"-аш дигар аст, чун номи падарро мегузоранд ба унвони номи хонаводагй. Хамон тавре, ки дар кишварамон бесуботй хаст, хонаводахоямон низ бесуботанд ва кам хонаводае пайдо мешавад, ки субот дораду насл андар насл бо як номи хонаводагй шинохта шудааст.

Ном: ансор аз: душанбе
23.01.2014 12:08
падарам 4 сол дар Афгонистон хидмату кор кард. соли 1988 баргашт У ва аксари хамкорони зиёи ва мллатдусту худшиносаш, ки аз хорич бармегаштанд хануз хамон солхо аз -вичу -ов руй гардонда номхои фарзандонро бо -, зода , пур ,- ён гардонданд. соли 1998 вакти аз посгохи Шуробод суи Помир гузаштан афсари сархадбони точик-узбак-лакай ?маро сахт озор дод ки" чаро ному фамилияат афгонхо барин чи ту афгони???" одамони калон маро базур аз чангаш бо ришва рахо доданд. вакте калон шуда ба Русия рафтем сахт озор медоданд. Омада аз сар тамоми оила номамомро боз -вичи руси кардем. Чи илоч, ки ягон Салиму ягон Шерхон ба додамон расида наметавонад.холо шумо аз Русия гилла мекунед дар худи Точикистон номхои соф точикиро талаффуз карда наметавонанд. масалан дар донишгохи техники соли гузашта конфронс буд ва моро номнавис мекарданд. чор бор Дамдоров гуям котиба чи?-гуфта мепурсад. ба шухи як бор Кувноков гуфтам дарав навишт... ана чи гуна точикему чи гуна худшиносем..калонхои мо танхо дар минбархо гурур ва хиссу номуси милли доранд дар амал факат касрхои шахси месозанд аз хисоби??????
Дар посух

Ном: Savol аз: Dushanbe
26.01.2014 09:23
mebaxshedu ....Damdorov xudash chi gap??? naxod hamin xeli nom ham boshad?? Kuluxu tehsavu tabaru panshabevu chorshabevu juma kam bud ki boz damdoru gamdor ba bedamu begam paido shud?? toba kardam Xudoyo az in nomhoi aliku malik...
Назарҳо. Сафҳаи аз 2
    Баъдӣ 

Писандидатаринҳо

Бойгонии назарсанҷӣ

Ба мо аксу видео фиристед

Хонандаи азиз! Ба мо аксҳои зебо ва видеоҳои ҷолиб фиристед ва онҳоро ҳазорон нафар хоҳанд дид. Фиристодан хеле осон аст. Ба ин сафҳа равед ва 2 дақиқа вақт сарф кунед.