Пайвандҳои дастрасӣ

Давлат ва матбуот: Шеваҳои муносибат


Бо ширкати намояндагони расонаҳои хабарӣ ва муассисаҳои табъу нашр дар шаҳри Душанбе вазъи матбуоти даврӣ ва чопхонаҳо баррасӣ шуд. Ин нишаст дар остонаи интихоботи порлумонии Тоҷикистон бо ибтикори вазорати фарҳанг ва бо ширкати бештар аз дусад нафар намояндаи нашрияҳои даврӣ аз соъири навоҳии кишвар баргузор гардид. Амирхон Аҳмадхонов, муовини вазири фарҳанги Тоҷикистон дар мавриди ҳадафи баргузории ин нишаст гуфт: "Тавассути ин семинари машваратӣ мо хостем, ки намояндагони васоити ахбори оммаро бо ҳукумат, бо мақсадҳое, ки ҳукумат дар пеши худ дорад, ошно кунем. Ва имрӯз дар суханҳои аввал ҳадафҳои ҳукумат ва аз васоити ахбори омма чӣ интизор доштани ҳукуматро мо дарк кардем. Ва мо кӯшиш бар он мекунем, ки машварати мо машварати сирф расмӣ набошад, машварати озод бошад ва ҳар кас фикри худро озод гуфта тавонад."
Аммо дар ҳамин ҳол, Нуриддин Қаршибоев, раиси Анҷумани расонаҳои мустақили Тоҷикистон мегӯяд, чунин бархӯрд бо авзоъ наметавонад вазъи мушкили матбуотро осон кунад. Ӯ мегӯяд, ба сурати ошкоро дар ин нишаст авзоъи воқеъии матбуот матраҳ ва баррасӣ нашудааст: "Ин як ҷаласаест, ки дар он метавонанд раҳбарони расонаҳои ҳам ҳукуматӣ ва ҳам ғайриҳукуматӣ масъала пеш гузоранд, то инки минбаъд ин масъалаҳо дар сатҳи ҳукумат баррасӣ гарданд. Вале муттаасифона, аз ҷаласаи нахустини ин семинари машваратӣ ман шахсан чунин хулоса бардоштам, ки ин ҷаласа фақат ба хотири як ҷаласа ороста шудааст, на барои ҳалли масоили мубрами матбуоти тоҷик. Ва гумон мекунам, ки агар дар ҷаласаҳои минбаъда баҳсу мунозираҳо барс ари мушкилоте сурат нагиранд, ки матбуоти тоҷик мувоҷеҳ шудааст, ин нишаст натиҷаи дилхоҳе нахоҳад дод."
Ба гуфтаи оқои Қаршибоев, дар остонаи интихоботи порлумон имконоти матбуоти озод маҳдуд шуда ва давлат мавориди фишор болои матбуоти мустақилро афзоиш додааст. Нашр нашудани чандин рӯзнома ба далоили мухталиф ва гоҳо бидуни далел сарпечии чопхонаҳо аз нашри ин рӯзномаҳо, ба гуфтаи оқои Қаршибоев, дар ҳамин росто қобили арзёбист, ки ин мушкил дар ин нишаст матраҳ нашуд. Ӯ мегӯяд: "Дар арафаи ин маъракаҳои муҳими сиёсӣ, яъне интихобот ба парлумон, фишор ба матбуоти ғайриҳукуматӣ бештар мегардад ва матбуоти ҳукуматӣ ҳам зери фишори бештар қарор мегирад."
Аммо дар ҳамин ҳол, оқои Аҳмадхонов мегӯяд, худи ин нашрияҳо ҳастанд, ки дар эҷоди мушкил дар роҳи фаъолияти худ саҳм доранд. Ӯ дар нашр нашудани ин рӯзномаҳо худи масъулони онҳоро муқассир медонад. Ва мегӯяд, ин рӯзномаҳо дар фаъолияти худ аз ҳудудҳои қонунӣ ва пазируфташуда фаротар рафтаанд: "Он нашрияҳое, ки имрӯз даъво мекунанд, бояд аз худашон гиламанд шаванд. Ба чӣ хотир? ба он хотир, ки як андоза танқид гуфта, баъзан ба таҳқири шахсиятҳо ва ба таҳқири сохтори мавҷуда бе такя ба аснод машғул шуданд. Ба гумони ман, ягона чизе, ки имрӯз пеши роҳи онҳоро мегирад, ин муносибати нодурусти худи онҳо ба корашон аст."
Дар нишасти кормандони матбуот ва нашрияҳои даврӣ инчунин қарор аст соъири мушкилоти соҳа, аз ҷумла таҷдиди дастгоҳҳо ва васоили табъу нашр, масъалаи таъмини молии нашрияҳои маҳаллӣ, иҷроиши қонуни матбуот ва нашрияҳо аз ҷониби чопхонаҳо ва интишорот ба ҳангоми чопи адабиёт низ баҳс шавад.
XS
SM
MD
LG