Пайвандҳои дастрасӣ

Хабари нав

Блогистон

Ҳафиз Қаландаров

Аз блоги навбатии муаллифи доимии гӯшаи "Блогистон" Ҳафиз Қаландаров бармеояд, ки дар Шветсия аз Тоҷикистон бештар аз ҳама нафареро бо номи Андрей Д. мешиносанд...

Варзишгари Тоҷик ва маъруфияти бузурги ӯ дар Аврупо

(блог–қиссаи воқеъӣ, ба ҷои ҳазли солинавӣ)

Ман дар Ҳуланд ва баъдтар дар Шветсия ду сол барин таҳсилу таҷрубаомузӣ кардаам ва онҷо, албатта, шиносу дӯстони зиёде дорам. Аз байни онҳо Террии 72-сола, ки тавассути пружаи TSP (Tajikistan Support Project) ба лоиҳаҳои табобатии Тоҷикистон кӯмак мерасонад ва бонуи ҷавон Анна, ки дар созмони ТАМАМ дар масоили равобити ҷавонони Осиёи марказӣ ва Шветсия кор мекунад, ҳар сари чанд вақт ба Тоҷикистон меоянд ва ҳатман ба хонаи мо ташриф ҳам меоранд.

Ҳангоми дар Ҳуланд будан онҷо эълонеро хондам оиди ҷамъ кардани пул барои кӯмак ба беморони Тоҷикистон ва чанд Евро ба он сандуқи кӯмак фиристодам. Баъди ин Терри бо ман тамос карда маро ба хонааш бурд ва бо дӯстони ҳаммаслакаш шинос намуду ҳамин хел дӯстии мо оғоз ёфт.

Хислати аҷиби Терри, ки умуман саёҳиву пиёдагардиро дӯст медорад, он аст, ки ӯ ҳамеша бо ҶиПиЭс-и дастӣ (GPS) ҳаракат мекунад, ҳатто дар шаҳр. Нуқтаҳои даркориашро дар дастгоҳаш сабт карда сипас он ҷойҳоро ба осонӣ меёбад.

Бо Аннаву ҳамкораш Густаф бошад, ба фикрам дар интернет шинос шуда будем. Анна, бонуи қашанг, донишҷӯ буда ҷомеъашиносӣ мехонад. Лекин бар хилофи Террии пиронсол ва миллионҳо ҷавонони дигар технологияҳои муосирро ҳадал имкон ба куллӣ раду инкор мекунад. Масалан ӯ телефони мобилӣ намегардонад; мисли дигарон интернетдароӣ ҳам надораду хатбозии почтаи электронӣ ҳам. Нимшӯхиву нимҷиддӣ мегӯяд, ки намехоҳад мисли ҳама бошад, ҳама атрофиёнаш ин чизҳоро доранд ва агар лозим шавад, вай аз тариқи онҳо ҳама корашро ҳал мекунад...

Чанд сол пеш Анна бародар ва падарашро низ, ки дар рухсатӣ будаанд, ҳамроҳ барои саёҳат оварда буд ва онҳо меҳмони хонаводаи мо шуданд. Болои кати тоҷикӣ нишаста баъди қурутоб буд ё оши бурида, ёд надорам, лекин бояд ҳатман баъди сӯҳбати муқаррарии мардон “аз аспу аёл” бошад, ки мо ба “мавзӯи дигари рӯз - мавзӯи миллӣ” гузаштем.

Бародари ман аз меҳмонон пурсид, ки дар Шветсия Тоҷикистонро медониста бошанд. Мо, масалан, гуфтем, ҳама медонем, ки аҳолии Шветсия ҳам мисли Тоҷикистон атрофи 8 миллион нафар аст, лекин 10 дарсади онҳо муҳоҷирон аз кишварҳои мусулмонӣ мебошанд ва ин кишвар барои муҳоҷирин аз беҳтаринҳо шумурда мешавад.

Телефони “Сони Эриксон”, асбобҳои маишии электроникии “Электролюкс”, мошинҳои “Волво” инро қариб ҳама медонем, ки аз он кишваранд. Илова бар ин ҳама набошад ҳам, бисёриҳо медонем, ки “мушаки” компютер, “калиди худафзо” ё “разводной ключ” низ аз ихтирооти шведҳоест, ки шумораашон мисли тоҷикон он қадар зиёд нест.

Меҳмонони шветсиягӣ дар навбати худ, гуфтанд, ки мутаасифона, дар кишвари онҳо оиди Тоҷикистон маълумоти зиёде надоранд. Албатта медонанд, ки он яке аз “-истон” - кишварҳои собиқ шӯравӣ мебошад; қуллаи Коммунизм, ки номашро ҳоло тағйир додаанд дар инҷост ва бо Афғонистон сарҳади дарози умумӣ дорад.

Боз медонистаанд, ки дар инҷо баъди пош хӯрдани сохти шӯравӣ ҷанги дохилии даҳшатноке сар зада буду, бар хилофи муноқишаҳои дигар нуқоти ҷаҳон халқи ин сарзамин тавонистаанд онро нисбатан зуд ва ба кадом як тарзи ибратомезе ҳал кунанд.

Гуфтаҳои охирини меҳмонҳо, бешубҳа ва албатта бароямон хеле хуш буд.
Лекин баъди каме таваққуф бародари Анна, Рикард - ҷавони 27 сола, ки шореҳи варзиш дар радиобудааст, табассум карда гуфт, ки дар Шветсия боз варзишгар-лижатози тоҷикистонӣ Андрей Д.-ро низ ҳамагон хеле хуб мешинохтаанд. Мо, ки дар хонавода ба спорти лижа он қадар таваҷҷӯҳ надорем ва бори аввал номи ин варзишгарро мешунидем, ростӣ каме хиҷолат кашидем , ки варзишгари мо дар хориҷ шӯҳрат доштаасту мо ӯро намедонистаем.

Меҳмони мо нақл кард, ки дар бораи Андрей қариб дар тамоми матбуоту ВАО-и Шветсия хабару мақола ва ҳатто суруду ривоятҳои зиёде дар гардиш мебошанд. Ин дар мамлакате, ки ба гуфти Рикард, барои диққати омма ва матбуотро ба худ ҷалб кардан ба иборае, бояд на камтар аз “Волво” ва ё “Кока-Кола” бошӣ!

Ҳамааш чунин рӯй дода будааст: дар кадом як мусобиқаи калони байналхалқӣ (аниқаш дар ёдам намондааст) дар Шветсия таваҷҷӯҳи ҳама ба тими миллии он будааст ва воқеъан яке аз лижатозони он ба марра якум шуда мерасад, сипас чанд нафари дигарашон баробари кишварҳои дигар сеюму чорум ва умуман гӯё ҳама ба марра расидан мегиранд ва мусобиқа бо “триумф”, яъне ғалабаи бечунучарои тими Шветсия ба охир мерасид. Мусобиқа тамом шуда истодаасту журналистон ба назди доварон ва минбари медалҳо ҷамъ шуда, баҳс ба баҳс мехоҳанд ғолибонро акс бигиранд, савол пурсанд ва ҳоказо. Лекин маълум мешавад ҳоло на ҳамаи варзишгарон ба марра расида будаанд, то ки натиҷаҳоро ҷамъбаст карда тавонанд.

Аз дур мебинанд, ки як лижатозе хеле хаста, бо мушкилӣ, “афтидаву хеста” ба “финиш ” акнун омада истодааст. Вақте, ки ӯ наздиктар мешавад, ҳамагон ҳайрон шуда мебинанд, ки ин варзишгари шветсиягие будааст! Аҷоиб, охир варзишгарони Шветсия-ку ҳамагӣ барвақт омада расида буданд. Ин кӣ бошад? Назди ӯ мешитобанд ва яке аз журналистон ӯро то хати “марра” аз бағалаш дошта ҳамроҳӣ мекунад ва роҳравон номашро мепурсад, албатта, бо забони шведӣ. Лекин он варзишгар намефаҳмад ва дар Шветсия, ки қариб ҳама англисиро медонанд, журналистон аз ӯ ба англисӣ мепурсанд.

- АЙ ЭМ АНДРЕЙ Д. - мегӯяд ӯ.

- Фром Рашша?, - мепурсанд аз вай.

- НОУ, ТАҶИКИСТАН, - ҷавоб медиҳад Андрей.


Баъдтар ҳама ҳайрон, атрофи ӯ ҷамъ шуда саволборонаш мекунанд ва мепурсанд, ки чаро ӯ дар тан либоси тими Шветсияро пӯшидааст. Андрей мегӯяд, ки худаш либоси дуруст надоштааст ва яке аз дӯстони шветсиягиаш ин либосро ба вай тақдим намудааст!

“Баъди ин касе тавонист, дар ҳамонҷо, дар сари марра аз Андрей саволҳо кард. Баъзеҳо ба ҷустуҷӯяш ба меҳмонхона мерафтанд. Аксҳояш дар рӯзномаҳо чоп мешуду дар радиову телевизион - мусоҳибаҳояш. Албатта, ҳама ҳазл мекарданд, баъдтар журналистон ва мардуми оддӣ аз худашон мусоҳибаву сӯҳбатҳо бофта онро барои хандидану зарофатгӯӣ истифода мебурданд! Дар таърихи Шветсия шояд ягон кас бо ин осoнӣ ин қадар шӯҳрат пайдо накарда бошад!”- мегуфт хандида, меҳмони мо, бародари Анна.

Ҳафиз Қаландаров

Ш. Душанбе


P.S. Албатта, ҳоло мо Андрейро мешиносем ва хеле эҳтиром мекунем. Медонем, ки шояд ӯ ба Бозиҳои Олимпии Сочӣ равад ва дар ин сурат мо ба ӯ аз дилу ҷон муваффақият орзӯ мекунем. Боварӣ дорем, ки ӯ аз ин ҳазли соли навии мо хафа намешавад, чунки, шояд он солҳое, ки ин ҳодиса рӯй додааст, солҳои аввалу мушкили варзишгарони мо будаанд ва он замон ҳатто иштирок дар чунин мусобиқаҳо як пешрафте ҳисоб мешуд.
...Лекин умуман агар туро дар баробари қуллаи Сомонӣ дар Аврупо ёд кунанд, бояд хафа нашавӣ, ҳамин хел не?


P.P.S.:
OUR PATH, STILL UNKNOWN, WINDS THROUGH 2014
HEALTHY AND HAPPY NEWYEAR


Акс-табрикоти дӯсти мо, Саёҳ, Терии 73 сола ,ба мо- барои соли нав. Ба фаҳмиши ман, мегӯяд : «Роҳи (мушкили) ҳоло, то ҳанӯз анҷомаш ноаёни мо мисли бод ба с. 2014 ворид мешавад»

Ҳафиз Қаландаров

Дар замони Шӯравӣ мардум ҳазл мекарданд, ки дар «Правда» -«правда, яъне, ҳақиқат» вуҷуд надораду дар «Известия» -«Известия, яъне, хабар». Хабару ҳақиқатро мардум бештар дар радиоҳои хориҷӣ, сурудҳои Висотский ва ё варақаҳои ба ном «самиздат» меҷӯстанд.

Дар мо ҳам имрӯзҳо бисёре аз мардум хабарҳои муҳимтаринро аз «занакҳои лаби об» мефаҳманд: чӣ таъиноти ояндаи вазирон бошаду чӣ қудобозиву қудошавии калонҳо ва ё... ба мор табдил шудани зане дар кадом ноҳияе. “Пешгӯӣ” -и зилзилаи даҳшатноке, ки чанде пеш қариб тамоми кишварро як шаб берун аз ҷойхоб, ба кӯча бароварда буд, ҳамчунин аз нақши муҳими ин “воситаи ахбор” дар ҳаёти ҷомеъа гувоҳӣ медиҳад.

“Аммо, баъд...” (чӣ хеле, ки имомхатиби мо баъди салавоту дуруд ба паёмбарон ва мадҳу санои тӯлониву дароз ба сарварони кишвар, сипас зикри ҳатмии корнамоиҳои раиси ноҳия вале қабл аз оғози мавзӯи аслӣ, мегӯяд)
... агар ҷиддӣ гап занем, мани шаҳрӣ хабарҳои охиринро оиди масоили ба истилоҳ, «мубраму муҳим», аз сӯҳбатҳои деҳотиён, ки ҳар сари чанд вақт ба аёдаташон меравам, меҷӯяму онҷо меёбам.

Ба дақиқии суханҳои онҳо, дар баробари сарфакоронаву хирадмандона истифода бурдани захираву тавоноиҳои кориашон, аз ҳамон роҳравҳои сӯи масҷид, ки аз сангпораву хиштпораи нокораи андозаашон расо баробари як паи пой сохта шудааст, метавон баҳо дод (ҳикмати дигари ин роҳравҳо боз тарбияи чолокӣ низ мебошад: каме беэҳтиётӣ ки кардӣ лағжида даруни лой меравӣ, яъне инҷо ҳаёт худ муаллим аст). Ташнобҳояшон бошад-ку қуллаи сарфакорӣ : девори нимтамому нимгаштагии аз миён камакак баланд; як қисмаш анбори тапаку анҷомхонаи белу каланд; ҳарчанд иҷозати истифодаи қоғаз тавассути ҳоҷиёну саёҳон кайҳо боз аз кишварҳои арабӣ омада бошад ҳам, инҷо одатан , ҳамон кулӯхпораҳои бобогии ...хотираҳо; қоғази махсус барои ҳоҷатхона? Барои ин аввал бояд хонаи сеошёна бисозӣ! Газета? Газета ин ҷо нақши муҳимтаре дорад, масалан, барои «таҳ аловӣ», яъне, дастёр ба тапак.

Қариб ҳар яке аз деҳотиён таҳаллус ва ё лақабе дорад: ба ҳама маълум ва таҷассумгари хислатҳои умдаи онҳо-бар хилофи шаҳриҳои пӯшидаву дар худ баста ва пурмуаммо.

Боз аз мавзӯъ каме гӯё дур шудем-чӣ?
Хуш, инак, ман дар масҷиди деҳа, баъди намози шом бо ҳамдеҳагон аз “додагии худо” тановул мекунем ва аз зиндагиву навигариҳо - сӯҳбат. Мисли ҳамарӯза инҷо палави бо гӯшту тухм ҳам ҳасту обпиёбаи бо нахуд ҳам. Ва албатта, аз иштиҳову одоби болобудагиҳо вобаста аст, ки ба поён будагиҳо аз таъоми гушту равған чӣ қадар мерасад.

Ба печкаи азими масҷид , ки болояш ҳамеша ягон 15 чойҷӯшу офтобаи дар ҳолати “стэнд бай” , яъне “омодабош” гузошта шудааст, шоху чӯб партофта, ҳоло, ки то “лимит”-и барқу намози «хуфтан» вақт ҳаст, оромона аз ину он сӯҳбат мекунем.

Хона, ки торафт гармтар мешавад, ҷоғҳои моро низ андак андак метасфонад. Ҳамин асно буд, ки касе гуфту ман шунидам, ки Президент дар кадом ҷаласае ва ё вохӯрие, баъди интихоботи охирин, гуфта будааст: «Барои Шумо ду «Сюрприз» и калон дорам, ва онро ба наздикӣ, дар арафаи Соли нав мегӯям ».
Дигар баъди ин, ҳама, ана , шурӯъ карданд ба тахмину рақам задане!

«Чӣ мешуд, ин ҳамон Газу Нефт аст, ки Узбекистон шурӯъ аз соли нав моро ба пуррагӣ таъмин мекунад. И. Каримов дар вохӯрии охирин иқрор шудааст, ки хеле иштибоҳ карда будааст ва аз ин ба баъд дигар беташвиш, чӣ қадаре, ки лозим бошад, газу бензин барои шумо аз тарафи мо бо тахфифи 30% интиқол дода мешавад, гуфтааст» -мегуфт Мамарасули тахаллусаш -«Старекс»
«Не, ин чи «сюрприз» будааст, «сюрприз» он аст, ки мо нафту гази худро пайдо кардаем. Аз ин ба баъд мо -Кувайту Дубай. Мардикорҳои «Гастарбайтер» қабул карда, худамон-хоб, хӯрда мегардем! Ана ҳаминро дар арафаи Соли нав расман эълон хоҳанд кард!

Ба гастарбайтерҳои худамон, ки мардонавор таи чанд сол иқтисодиёту будҷаро ҳифз кардаанд, ба ҳар кадомашон қабул кардани ду баробар зиёди Гастарбайтерҳои хориҷиро иҷоза медиҳанд. Дар мамлакатҳои «сернефт» таҳҷоиҳо ба мардикорони хориҷӣ пулакӣ «лисензияву патенту регистратсия» дода ҳама бой мешаванд, ана ҳамин хел!»- ба Мамарасули «Старекс» розӣ намешуд Исмати «Безопасност», ки дар замони шӯравӣ дар идораи коммуналие дар шаҳр, барои роҳрӯбҳо ва кабудизоркунҳо ба сифати «Инженер по безопасности труда» кор мекарду акнун вазифааш ихтисор шуда то ба ҳол «ба ихтисоси худ» коре ёфта наметавонад.

Аммо вақте, ки Раҷаби «Аналитик-Таҳлилгар» ба сухан даромад, ман афсӯс хӯрдам, ки бо худ диктофон надорам то ӯро сабт кунам. Суханрониҳои ӯ, ки солҳои шӯравӣ инструктори райком шуда кор кардааст, ҳамеша ба як таҳлили сиёсӣ монанданд.

«Масъалаи асосӣ ин масъалаи Замин аст ва «сюрпризҳо» ҳам бояд ба он рабт дошта бошанд. Ба фикри ман замин то ба ҳол соҳибашро наёфтааст.
Ҳарчанд 2 ва ё 3 бор ислоҳоту тағйирот, изофаву илова ба қонуни замин карда бошанд ҳам. Ҳоло боз заминҳои қобили коркард ва ҳосили хуб дар дасти мардуме мебошад, ки маблағи коркарди онро надорад. Ҳоло мо боз ба сари ҳамон масъала баргаштаем. Дар мо аз як ҷониб иқтисоди бозорӣ ҳукмфармосту аз тарафи дигар заминро фурӯхта ва ё ба гарав монда намешавад. Манзилҳои истиқоматӣ, ки ҳамчун объекти хариду фурӯш эътироф мешаванд, аллакай дар бозоранд, дар гардишанд. Қисми зиёди мардум хонаҳояшонро гарав монда аз бонкҳо қарз гирифтаанд ва ин мутобиқи қонуни бозор аст. Акнун навбати замин расидааст- агар замин ҳам моликияти хусусӣ эътироф шавад, медонед, ки ин мисли ба бозор ворид кардани миллиардҳо сомонии иловагӣ мешавад. Албатта бисёриҳо заминашонро аз даст медиҳанд, лекин ба ҳар ҳол ин ба ҳама боз як имконияте мешавад, то худро бисанҷанд. Ба фикри ман «Сюрпризи 1» ин пурра моликияти хусусӣ эълон ва эътироф кардани заминҳои наздиҳавлигӣ мебошад. «Сюрпризи 2» ин тақсими тамоми замин ба ҳамаи шаҳрвандон дар ҳаҷми баробар, ҳамчун моликияти хусусӣ. Масалан ба ҳар як оила 1га дар шакли ягон қоғаз. Сипас қитъаҳои заминро давлат ба савдои музояда мебарорад. Мардуми пулдор аз дигарон қоғазҳои 1 гаиро харида, сипас дар ин музояда аз давлат замин мехаранд. Касе дигар аз беадолатӣ шикоят намекунаду замин соҳибкори худро меёбад».

Албатта на ҳама фикру мантиқи ӯро мефаҳмидем, лекин гӯё бо далелу факт гап мезад...

Сафари «Камаз» бошад мегуфт, ки «Сюрприз » и асосӣ ин бекор кардани роҳҳои пулакӣ мебошад.

Камоли «Таксӣ» мегуфт, ки Президент «тараҳҳум карда» камераҳои «Шаҳри бехатарро» мебардорад ва ё амнистияи ҷаримаҳои то имрӯз қайд шударо эълон мекунад.

Аз тахминҳои ҷиддӣ боз ризоияти Ӯзбакистон ба сохтмони Роғун ва сафари бидуни раводид ба он кишварро қайд кардан мумкин буд.

Дилшоди «Коммерсант», ки аз фориғболону осудаҳолони деҳа буд озодкунии З. Саиду, Ёқуб Салимов ва Ғ. Мирзоевро зикр кард.

«Гурусна нон хоб мебинад ва ё гуруснае ба моҳ нигариста гуфтааст, ки хеле ба нон шабоҳат дорад» ва ин буд, ки бисёриҳо аз байн бурдани «лимит»- и барқро орзӯ мекарданд.

Бояд гуфт, ки Собири «Туберкулёз» (ӯро барои нохушбинӣ ва ноқаноатмандии мудомаш чунин меномиданд),
«Кулли явмин бадтар гуфтаанд», «Сюрпризҳо» ин боз «Антисюрприз набошад», яъне боз андозҳои наву, роҳҳои бештари пулакӣ!

Бо вуҷуди баҳсу мунозираи зиёд ҳама ба як хулосаи муҳим ва хеле хирадмандона омадем, ки вақт худаш ҳақикатро собит мекунад, чунки соли нав дур не, пушти дар асту Президент ҳам- чи хеле, ки мо дар рӯзҳои интихобот «Мо бо шумоем , ҷаноби олӣ!» мегуфтемПрезидент, ӯ ҳам, бо мост ку!

Қаландаров Ҳафиз

Ёфтҳои бештар

Гузоришҳои видеоӣ

Шояд инҳо ҳам писандатон ояд

XS
SM
MD
LG