Посухи вазири молияи Тоҷикистон ба суолҳои Шумо

Пеш аз ҳама ба кормандони Радиои Озодӣ барои иқдоми пешгирифтаашон изҳори миннатдорӣ менамоям ва ба саволҳои гузошташудаи шаҳрвандони ҷумҳурӣ посух медиҳам.

Савол: Муносибати Шумо бо раиси ҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон чӣ гуна аст?

Ҷавоб: Ҳамчун дигар аъзоёни Ҳукумат дар доираи вазифаҳо ва ўҳдадориҳое, ки Низомномаи Вазорати молия муайян намудааст, муносибати корӣ дорам ва барои иҷрои вазифаву ўҳдадориҳо масъул мебошам.

Савол: Ба кадом давлатҳои хориҷӣ сафар кардаед?

Ҷавоб: Дар асоси амру супоришҳои Сарвари давлат ва фармоишҳои Ҳукумати ҷумҳурӣ бо мақсади иҷрои вазифаи хизматиам ба давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ва хориҷии дур сафарҳои хизматӣ анҷом додаам.

Савол: Чанд фарзанд доред? Онҳо дар куҷо таҳсили илм доранд ва тамом кардаанд?

Ҷавоб: Ду фарзанд дорам,ки ҳардуи онҳо Донишгоҳи Миллии Тоҷикистонро хатм намудаанд ва дорои маълумоти олии иқтисодӣ ва ҳуқуқшиносӣ мебошанд.

Савол: Офатҳои табиие,ки ба халқ зарар овард аз нигоҳи Шумо?

Ҷавоб: Оиди зарари офатҳои табий, ки дар даҳрўзаи аввали моҳи майи соли ҷорӣ дар баъзе минтақаҳои ҷумҳурӣ рух доданд, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тамоми чораҳоро андешида истодааст, то ки зарари он дар мўҳлатҳои кўтоҳтарин бартараф карда шуда, манзили зисти аҳолии зарардида ҳарчӣ зудтар барқарор карда шавад. Оиди ҳалли ин масъала комиссияи махсуси Ҳукуматӣ бо сардории муовини Сарвазири Ҷумҳурӣ Муродалӣ Алимардон фаъолият карда истодааст. Бо пешниҳоди комиссияи мазкур Вазорати молия маблағгузории корҳои барқароркуниро таъмин менамояд. Корҳои барқароркунӣ таҳти назорати Ҷаноби Олӣ, мўҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор дорад.

Савол: Дар ҷангҳои соли 1990 Шумо ҳам аъзо будед?

Ҷавоб: Дар ҳодисаҳои соли 1990 ба ягон гурўҳ шомил набудам ва ягон рўз аз пойтахт ба ҷое нарафтаам ва вазифаи хизматиамро ҳамчун корманди давлатӣ содиқона иҷро мекардам.

Савол: Ба Панҷакент боре ҳам сафар кардаед? Кай бо кадом мақсад?

Ҷавоб: Ҷиҳати ҳалли масъалаҳо оид ба амалӣ намудани Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи Барномаи рушди иқтисодиву иҷтимоӣи шаҳри Панҷакент, вобаста ба ҷашни 1100-солагии Абуабдуллоҳ Рўдакӣ ва шиносои бо вазъи иқтисодиву иҷтимоии шаҳр ду маротиба ба шаҳри Панҷакент сафари корӣ анҷом додаам. Нисбати мардуми сарбаланди ин диёри бостонӣ эҳтироми зиёд дорам.

Савол: Дар оянда чӣ нақша доред?

Ҷавоб: Дар оянда нақшаи Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон пеш аз ҳама таъмин намудани устувории идоракунии молияи давлатӣ, боз ҳам ғанӣ гардонидани буҷети давлатӣ ва дар ин замина баланд бардоштани сатҳи зиндагонии шаҳрвандони ҷумҳурӣ,сари вақт ва пурра таъмин
намудани маблағгузории соҳаҳои иҷтимоӣ, пеш аз ҳама ҳифзи иҷтимоӣ музди меҳнат, нафақа, стипендия, ҷуғронпулӣ, кўмакпулиҳо баланд бардоштани музди меҳнати кормандони соҳаҳои буҷетӣ таъмин намудани рушди бемайлони тамоми соҳаҳои иқтисодиёт, инчунин мусоидат ба таъмин намудани истиқлолияти энергетикӣ, бехатарии озуқаворӣ ва аз бунбасти коммуникатсионӣ баровардани кишварамон мебошад,ки ҳамаи ин вазифаҳо аз Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Барномаи Стратегии ислоҳоти иқтисодии ҷумҳурӣ бармеояд.

Ба маълумоти Шумо мерасонем,ки дар Вазорати молия таносуби шумораи кормандон аз рўи миллат тоҷикон 95,5 %, ўзбекҳо 4,2%, русҳо -2 нафар, қирғизҳо- 1 нафар, тоторҳо – 1 нафарро ташкил медиҳанд,ки шаҳрвандони муқимии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд.

Дар Интернет сомонаи махсуси Вазорати молия (www.minfin.tj) кушода шудааст, ки дар он фаъолияти ҳарўзаи Вазорати молия ҷойгир карда мешавад. Ҳамчунин оиди натиҷаҳои фаъолияти молиявӣ ва иҷроиши буҷети давлатӣ дар асоси амру супоришҳои Роҳбари давлат ҳар семоҳа дар вазорат нишасти матбуотӣ баргузор мегардад,ки дар он намояндагони воситаҳои ахбори оммаи ватанию хориҷӣ, аз ҷумла Радиои Озодӣ иштирок намуда, ба саволҳои худ ҷавобҳои қаноатбахш мегиранд.
Ба ғайр аз ин натиҷаҳои иҷроиши қисми хароҷоти буҷети давлатӣ ҳар семоҳа дар газетаҳои ҷумҳуриявӣ ба чоп расонида мешавад.
Дар баробари ин Вазорати молия бо воситаҳои ахбори омма, ки дар алоҳидагӣ барои рўшанӣ андохтан ба ин ё он паҳлўи фаъолияти мақомоти молия муроҷиат менамоянд ҳамкории доимӣ доранд.
Инчунин роҳбарият ва кормандони масъули вазорат доимо дар гуфтугўиҳои мустақими радио ва телевизион иштирок намуда, ба саволҳои сершумори шаҳрвандон оид масъалаҳои вобаста ба фаъолияти мақомоти молияи ҷумҳурӣ посух медиҳанд. Умуман кормандони мақомоти молия бо воситаҳои ахбори омма ҳамкории судманди доимӣ доранд.

Аз нимсолаи дуюми соли 2006 сар карда, тамоми амалиётҳои хазинадории буҷети ҷумҳуриявӣ ба тарзи нави замрнавӣ,яъне ба маблағгузории электронӣ гузаронида шудаанд. Доир ба ҷорӣ намудани ин система дар сатҳи буҷетҳои маҳаллӣ имрўз корҳо идома доранд ва автоматикунонии ҳамаи мақомотҳои молия ва омўзиши мутахассисон шурўъ карда шудааст.
Аллакай дар байни Сарраёсати хазинадории марказӣ ва Сарраёсати молияи шаҳри Душанбе алоқаи электронӣ вуҷуд дорад.
Корҳои васлкунии шабакаи компютерҳо ва барқарор намудани алоқаи электронӣ дар байни Сарраёсати хазинадории марказӣ ва хазинадориҳои ноҳияиҳои шаҳри Душанбе идома дорад. Қобили зикр аст, ки дар ин ноҳияҳо аллакай системаи идоракунии автоматикии хазинадорӣ(АСУ) ҷорӣ карда шудааст.
Оид ба гузаронидани пардохти музди меҳнат, нафақа ва дигар маблағҳо ба аҳолӣ низ як қатор корҳо анҷом дода шуда, ба ташкилоту муассисаҳои буҷетӣ супориш ирсол карда шудааст, ки мувофиқи он аллакай қисми зиёди онҳо ба низоми пардохти кортҳои электронӣ гузаштаанд.
Бо мақсади боз ҳам мукаммал гардонидани ин раванд 27 майи соли 2009 Созишномаи грантӣ оид ба маблағғузории «Лоиҳаи мукаммалгардонии идоракунии молияи давлатӣ» байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ассотсиатсияи байналхалқии Рушд дар ҳаҷми 5 млн. доллари ИМА ба имзо расид.
Мақсади лоиҳаи мазкур баланд бардоштани самаранокӣ ва шаффофияти идоракунии молияи давлатӣ бо роҳи мустаҳкам намудани вазифаҳои банақшагирии буҷетӣ ва хазинадорӣ, коркард ва ҷорӣ намудани низоми иттилоотии автоматикии идоракунии молияи давлатӣ ва афзун намудани иқтидори молияи давлатӣ дар соҳаҳои муҳими давлатӣ мебошад.
Лоиҳа барои амалӣ намудани барномаи ислоҳоти идоракунии молияи давлатӣ, ки давраи солҳои 2009- 2018 –ро дар бар мегирад, пешбинӣ карда шудааст. Бо амалӣ гардидани лоиҳа низоми пардохтҳои электронӣ дар ҷумҳурӣ пурра ба роҳ монда мешавад.
Дар баробари ин дар ҳазинадории марказии Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон имзои электронӣ, низ ҷорӣ карда шудааст.

Савол: Дар Вазорати молия дастгири ҷавонон дар кадом сатҳ аст? Барои чӣ кадрҳои ҷавон тез-тез аз Вазорат мераванд? Сабаб дар чист? Дар Вазорати молия барои чӣ курсҳои забони хориҷӣ барои баланд бардоштани сатҳи дониши ҷавонон курсҳои забони хориҷӣ ташкил намекунед?

Ҷавоб: Дар Вазорати молия аз рўи таносуби шумораи кормандон ҷавонон зиёда аз 55 фоизро ташкил медиҳанд. Барои таъмини кори пурсамар ва сифатнок барои онҳо тамоми шароит муҳайё карда шудааст.
Ҷавонон чун дигар шаҳрвандон ҳуқуқи ихтиёран интихоб намудани ҷои корро доранд. Бинобар ин онҳо дар озмунҳое,ки барои ишғоли мансабҳои холӣ дар воситаҳои ахбори омма эълон карда мешаванд, иштирок намуда, ғолиби озмун мегарданд ва ба кори дигар мегузаранд.
Дар Вазорати молия аз соли 2000 ин ҷониб барои ҷавонон ва дигар хоҳишмандон курсҳои кўтоҳмуддати омўзиши забони хориҷӣ (англисӣ) ташкил карда мешавад,ки барои баланд бардоштани сатҳи забондонии онҳо мусоидат менамояд.
Ба ғайр аз ин дар курсҳои омўзишӣ,ки аз тарафи ташкилотҳои байналхалқӣ, созмонҳои ҳамкорӣ ва давлатҳои мададрасон дар хориҷӣ кишвар ташкил карда мешаванд, бештар дар ин курсҳо ҷавонон иштирок менамоянд ва донишу малакаи андўхтаашонро дар фаъолияти кориашон истифода мебаранд.

Савол: Оё Шумо худро Вазири муваффақ меҳисобед?

Ҷавоб: Ба фаъолияти кории ман ҳамчун вазир ва аъзои Ҳукумат Сарвари давлат ва Ҳукумати ҷумҳурӣ баҳо медиҳанд.
Ман тамоми донишу малака ва таҷрибаи кориамро баҳри амалӣ намудани сиёсати Ҷаноби Олӣ ва Ҳукумати ҷумҳурӣ,пешрафт ва рушди иқтисодиёт ва некуаҳволии мардуми ҷумҳурӣ равона менамоям.

Савол: Вобаста ба масъалаи баланд бардоштани музди меҳнатӣ аҳолӣ. Дар Тоҷикистон кай ба аҳолӣ музди маоши муносиб дода мешавад? Оё дар шароити имрўз шахсан Шумо метавонед бо маоши 400 сомонӣ оилаи худро таъмин намоед? Агар не, пас чаро Шумо дар ин замина ягон кори мушаххас ба анҷом намерасонед? Зеро воқеъият чуни наст, ки бо ин маблағ ҳатто ба хизматрасонии комуналӣ, барқ, об ва дигар пардохтҳои ҳатмие, ки шаҳрвандон барои хизматрасонӣ месупоранд намерасад?

Ҷавоб: Яке аз вазифаҳои муҳимтарине, ки дар назди Вазорати молия гузошта шудааст ва оиди он Президенти кишварамон доимо таъкид менамоянд, ин беҳтар намудани вазъи ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ мебошад. Дар ин робита баланд бардоштани музди меҳнати кормандони соҳаҳои буҷетӣ, нафақаву стипендия ва кўмакпулиҳо дар мадди аввал гузошта шудааст. Дар панҷ соли охир аз рўи имкониятҳои буҷети давлатӣ музди меҳнати кормандони соҳаҳои буҷетӣ то чор баробар зиёд гардидааст. Агар дар соли 2005 музди меҳнати ин категорияи аҳолӣ 70- 80 сомонӣ бошад, соли 2010 ин рақам ба ҳисоби миёна 300 - 350 сомониро ташкил медиҳад. Албатта ин маблағ ҳоло ҳам ҷавобгўи талабот намебошад. Ин пеш аз ҳама ба рушди соҳаҳои иқтисодиёт, таъмин намудани ҷойхои нави корӣ ва беҳтар гардидани вазъи молиявии ҷумҳурӣ вобаста мебошад.
Дар соли 2009 новобаста аз таъсири бўҳрони молиявии ҷаҳонӣ ва коҳиш ёфтани буҷети давлатӣ музди меҳнати кормандони соҳаҳои иҷтимоӣ ба ҳисоби миёна 30 % зиёд карда шуд ва ин иқдом дар соли 2010 ва солҳои минбаъда давом дода мешавад.
Агар соли 2010 хароҷоти умумии фонди музди меҳнати кормандони соҳаҳои буҷетӣ ба 4,5 % -и ММД баробар бошад мо тасмим гирифтаем, ки то соли 2015 инро ба 8-9% -и ММД, яъне ду баробар зиёд намоем. Ҳамаи ин ба рушди тамоми соҳаҳои иқтисодиёт ва беҳтар гардидани вазъи молиявии кишвар вобаста буда, он аз ҳар як узви ҷомеъа масъулияти баландро талаб менамояд.

Савол: Ҷаноби вазир Шумо кай истеъфо медиҳед?
Ҷавоб: То вақте, ки Президенти кишварамон Ҷаноби Олӣ ба ман ҳамчун ба вазир эътимоду боварӣ доранд, ман ин вазифаи масъулиятнокро сидқан иҷро менамоям.

Савол: Шумо ба чанд маблағ саҳмияҳои НБО-и «Роғун»-ро харидаед?
Ҷавоб: Ману аҳли оилаам ва хешовандону наздиконам ба қадри имкон саҳмияҳои НБО-и «Роғун»-ро харидорӣ кардаем ва дар оянда низ ин иқдоми худро идома хоҳем дод.

Савол: Агар махфӣ набошад музди маоши Шумо чӣ қадар аст?
Ҷавоб: Чун дигар вазирон - аъзоёни Ҳукумат моҳонаи ман 1800 сомонӣ мебошад.

Савол: Боре пора гирифтаед? Ё ба касе пора додаед
Ҷавоб: Хушбахтона ман аз чунин амали ношоиста ва мамнўъ ориям ва бо дасту дил ва виҷдони пок кору фаъолият мекунам

Ҷавоб: Вазъияити иқтисодии ҳар як давлат аз рўи афзоиши ММД баҳо доа мешавад. Дар соли 2009 новобоста аз таъсири бўҳрони молиявии ҷаҳонӣ афзоиши воқеъии ММД 3,4%-ро ташкил дода, ҳаҷми он ба 20,7 млрд. сомонӣ баробар гардид. Дар 4 моҳи соли ҷорӣ бошад, ин нишондиҳанда 7,2 % ё
5,9 млрд. сомониро ташкил дод,ки ин аз рушди иқтисодиёт шаҳодат медиҳад. Буҷети давлатӣ ин дар доираи як қисми ММД ташаккул меёбад.
Дар соли ҷорӣ ҳаҷми буҷети давлатӣ 6 536 799 ҳазор сомонӣ ва хароҷоти он бошад 6 781 800 ҳазор сомониро ташкил медиҳад, ки манбаҳои ташаккул ва самтҳои хароҷоти он дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2010 » пура инъикос гардидааст ва он дар воситаҳои ахбори омма чоп карда шудааст.