Пайвандҳои дастрасӣ

logo-print

Зуҳури як имом пас аз ҳашт соли бенишонӣ


Зуҳури дубораи имоме, ки гумон мерафт дигар аз ӯ хабаре нахоҳад шуд, бегумон шигифтии бисёреро барангехт.

Нарасимҳа Рао, аз афсарони Кумисериёи олии Созмони милали муттаҳид дар умури паноҳандагон дар шаҳри Олмотии Қазоқистон дар гуфтугӯ бо родю Озодӣ ин хабарро таъйид кард, ки Имом Обидхон Қорӣ Назаров ва аъзои хонаводаи вай дар Урупои Ғарбӣ ҳаққи паноҳандагӣ дарёфт кардаанд. Оқои Рао ба мулоҳизоти амниятӣ ҳозир нашуд номи он кишварро ошкор кунад. Вай ҳамчунин иддаъои мақомоти Узбакистон мабнӣ бар ҳамдастии оқои Назаров дар аъмоли терруристӣ ва ифротгароёна дар Узбакистонро такзиб кард ва гуфт:

"Агар ҳақоиқе аз ҳамдастии оқои Назаров дар аъмоли терруристиву тундравона вуҷуд дошт ва ошкор мешуд, мо ба ӯ ҳаққи паноҳандагӣ қоил намешудем. Мо бар ин боварем, ки ӯ як паноҳанда аст ва ба ҳимояти байнулмилалӣ ниёз дорад. Аз ин ҷост, ки ҳаққи паноҳандагӣ ба ӯ ва хонаводааш эъто шуд".

Имом Назаров дар авохири даҳаи 1980 дар миёни тӯдаҳои мусалмони Узбакистон маҳбубият ёфт; аз замоне ки дингустарӣ ё таблиғи мазҳабӣ дар ин ҷумҳурии Шӯравии пешин мумкин шуд. Дар авосити даҳаи 1990 ҳазорон нафар аз манотиқи мухталифи кишвар ба масҷиди Тухтабойи Тошканд меомаданд, то ба мавъиза ва хутбаҳои оқои Назаров гӯш диҳанд ва забти суханрониҳои ӯ дар саросари Осиёи Миёна ба фурӯш мерасид. Мақомоти Узбакистон, ки аз нуфузи нирӯҳои исломӣ бим доштанд ва талош мекарданд ин фарояндро таҳти кунтрул нигаҳ доранд, аз густариши доманаи маҳбубияти Имом Назаров асабонӣ шуда буданд.

Соли 1996 Кумитаи давлатии Узбакистон дар умури мазҳабӣ оқои Назаровро аз мақоми имомат барканор кард ва ӯ таҳти муроқибати маъмурони амниятӣ қарор гирифт. Вай соли 1997 барои муддате кӯтоҳ боздошт шуд. Ин боздошт эътирозоти густардаи мардумиро дар пай дошт.

Моҳи марти соли 1998 шуморе аз ҳаводорони Обидхон Қорӣ Назаров ба ӯ ҳушдор доданд, ки мақомот ба зудӣ ӯро дубора дастгир хоҳанд кард. Баъд аз он дигар аз оқои Назаров ному нишоне набуд.

Мақомоти узбак ӯро ба аъмоли терруристӣ ва ифротгароии мазҳабӣ, аз ҷумла ҳамдастӣ бо Ҷунбиши исломии Узбакистон муттаҳам карданд. Пас аз ҳамлаи Ҷунбиши исломии Узбакистон ба манотиқи ҷанубии Узбакистон ва Қирғизистон дар хилоли солҳои 1998 ва 1999 мақомоти Узбакистон ин ташаккули пайкорҷӯи родиколро "як созмони терруристӣ" унвон карданд. Ва дар авоили соли 2000 Вазорати хориҷаи Иёлоти Муттаҳидаи Омрико низ Ҷунбиши исломии Узбакистонро шомили феҳрести созмонҳои терруристии ҷаҳон кард.

Аммо бисёре аз нозирони мустақил дар пайванди миёни Обидхон Қорӣ Назаров ва Ҷунбиши исломии Узбакистон тардид доштанд.

Ҷон МакЛойд, аз сардабирони аршади Муассисаи Гузориши Ҷанг ва Сулҳ мустақар дар Ландан, мегӯяд, ки Обидхон Назаров аз ҷумлаи қурбониёни саркӯби рӯҳониюни мустақил тавассути давлати Узбакистон буд. Оқои МакЛойд, ки Имом Назаровро тайи солҳои 1996 ва 97 шахсан мешинохт, мегӯяд:

"Имом Назаров дар воқеъ бахше аз марҳилаи ибтидоии таҳаввулоти Узбакистон буд. Бахше аз даврае, ки рӯҳониюни давлатӣ дар мухолифати комил бо имомҳо ва муллоҳои мустақилле чун Обидхон фаъолият мекарданд".

Барои муддате дароз аз маҳалли иқомати оқои Назаров хабаре набуд. Гаҳгоҳе шоеъоте пахш мешуд, ки вай тавассути маъмурони амниятии Узбакистон боздошт шуда, дар ҳоле ки ӯ ва хонаводааш дар Қазоқистони ҳамсоя зиндагӣ мекарданд.

Дар ин миён мақомот даҳҳо нафар аз афроди муттаҳам ба пайравӣ аз Имом Назаровро дастгир карданд. Дар натиҷа ду тан аз дастёрони Имом, се бародар ва ронандаи ӯ ба иттиҳоми ифротгароии мазҳабӣ равонаи зиндон шуданд. Ҳамсари Обидхон Назаров низ зиндонӣ шуд, аммо фишори ҷомеъаи байнулмилалӣ боъис шуд, ки пас аз муддате мақомот ӯро раҳо кунанд. Ҳусниддин - писари Имом Назаров моҳи маи соли 2004 дар Тошканд беному нишон шуд.

Шоеъоте ҳокӣ аз фирори Ҳусниддин ба Қазоқистон буд ва ин ки гӯё ӯро пулиси Қазоқистон боздошт карда ва ба хадамоти амниятии Узбакистон таҳвил додааст.

Нарасимҳа Рао, аз Кумисериёи олии Созмони милали муттаҳид дар умури паноҳандагон мегӯяд, пас аз боздошт ва истирдоди шуморе аз паноҳҷӯёни узбак тавассути пулиси Қазоқистон моҳи ноябри соли гузашта оқои Назаров аз СММ дархости паноҳандагӣ кард.

Оқои Рао дар гуфтугӯ бо родю Озодӣ аз мақомоти Қазоқистон ба хотири ҳамкоришон бо бунёди паноҳандагони Созмони милал дар заминаи эътои ҳаққи паноҳандагӣ ба Обидхон Назаров ва хонаводаи ӯ тақдир кард. Ин дар ҳолест, ки қарор аст рӯзи 19 март Нурсултон Назарбоев - раисиҷумҳурии Қазоқистон барои як дидори расмӣ вориди Узбакистон шавад. Мусалламан, ҳамдастии мақомоти қазоқ бо Созмони милал ҷиҳати эътои ҳаққи паноҳандагӣ ба касе, ки давлати Узбакистон душмани худ медонад, ба беҳбуди равобити печидаи байни ин ду кишвар мусоъидат нахоҳад кард.
XS
SM
MD
LG