Пайвандҳои дастрасӣ

САҲА: "Интихоботи Тоҷикистон ҷавобгӯи меъёрҳои байналмилалӣ набуд"


Ҳайъати нозирони Созмони Амният ва Ҳамкории Аврупо (САҲА) рӯзи 28 феврал зимни як нишасти хабарӣ изҳор дошт, ки интихоботи порлумонии Тоҷикистон бо дахолати беш аз ҳадди мақомоти давлатӣ сурат гирифта, ҷавобгӯи меъёрҳои қабулшудаи байналмилалӣ набуд.

Питер Айкер, раҳбари ин ҳайъат натоиҷи интихоботро дур аз интизор ва таассуфангез номид ва гуфт, САҲА ба маҳзи қонуни нави интихобот, ширкати 6 ҳизби сиёсӣ ва номзадҳои зиёд аз ин маърака интизороти бештаре дошт.
Аммо афзуд оқои Айкер, муттаассифона, назорати давлатӣ дар ин маъракаи сиёсӣ беш аз ҳадд буд ва мақомоти давлатӣ ба кумиссиюнҳои интихоботӣ дастур медоданд. Вай афзуд, бо ин ки бисёре аз кормандони ҳавзаҳои интихоботӣ заҳмати зиёд кашида, кори худро ба беҳтарин наҳв анҷом доданд, аммо ҷараёни интихобот дар теъдоди нигаронкунандае аз ҳавзаҳо дар рӯзи раъйгирӣ бо тақаллуб ҳамроҳ будааст.

САҲА дар баёнияи худ навиштааст, ки бо ин ки пешрафтҳое дар қонуни интихоботи Тоҷикистон мушоҳида шуд, бисёре аз ин тағйирот дар ҷараёни интихобот ба ҳоли иҷро дарнаомад. Ва азбаски бисёре аз аъзои ниҳодҳои интихоботӣ намояндагони мақомоти давлатӣ буданд, ин ҳол мустақилияти ниҳодҳои интихоботиро дучори шубҳа мекард. Ба илова, дар баёния омадааст, ки кумиссиюнҳои интихоботӣ дар сартосари кишвар аз тавозуни сиёсии лозим бархурдор набуданд.

САҲА аз ҷумлаи нукоти мусбат мегӯяд, мушорикати теъдоди зиёди номзадҳо ва аҳзоби сиёсӣ боис шуд, ки раъйдиҳандагон битавонанд интихоби зиёде дошта бошанд ва матбуоти давлатӣ низ ҷараёни интихоботро нисбатан ботавозун гузориш мекард. САҲА мӯътақид аст, ки ҷараёни раъйдиҳӣ ва шумориши оро бояд беҳбуд меёфт, аммо дар амал бисёре аз муқаррароти қонун риоят нашуд.Чанд бор раъй додан яке аз мушкилоти ҷиддӣ ва густарда дар ҷараёни интихобот буда, бар илова, нозирон шоҳиди он буданд, ки дар ҷараёни раъйдиҳӣ ва шумориши оро дар кумиссиюнҳои интихоботии маҳаллӣ ба дахолати ошкор ба ҷараёни раъйдиҳӣ ва шумориши оро роҳ дода шуд ва дар бисёри маворид ба нозирон имкон дода нашуд, ки ҷараёни интихоботро ба тавре ки мебоист, назорат баранд. Дар поёни баёния омадааст, ки гузориши ниҳоии САҲА пас аз баррасии идомаи ҷараёни раъйгирӣ мунташир хоҳад шуд.

Ва аммо ҳайъати нозирон аз Иттиҳоди кишварҳои муштаракулманофеъ интихоботи порлумонии Тоҷикистонро машрӯъу озод ва шаффоф арзёбӣ намуд. Ин ҳайъати нозирон интихоботи порлумонии Тоҷикистонро бо меъёрҳои қабулшудаи байналмилалӣ дар мавриди баргузории интихоботҳои демократӣ мувофиқ дониста, аз соъири нозирони байналмилалӣ даъват кардааст, аз ин мавқеъи онҳо пуштибонӣ кунанд.

Аммо Владимир Рушайло, дабири Иттиҳоди кишварҳои муштаракулманофеъ ва раҳбари ҳайъати нозирони ин созмон гуфт, дар интихоботи порлумонии Тоҷикистон қонуншиканиҳое, ба мисли пур кардани баргаҳои раъй берун аз макони раъйдиҳӣ, райъ додани як нафар ба ҷойи чанд кас, овоздиҳии гуруҳӣ, ҳузури афроди низомӣ дар қитъаҳои интихоботӣ ва амсоли ин мушоҳида шудааст. Вале ба эътиқоди оқои Рушайло, ин навъ қонуншиканиҳо ба натоиҷи ниҳоии интихобот таъсири чандоне надошт.

Иттиҳоди кишварҳои муштаракулманофеъ ба манзури назорати ҷараёни интихоботи порлумони Тоҷикистон 207 нозирро ба ин кишвар эъзом карда буд. Теъдоди нозирон аз САҲА дар ҷараёни интихоботи порлумонии Тоҷикистон 164 нафар гуфта мешуд.
XS
SM
MD
LG